Skip to content
Премиерот Христијан Мицкоски денеска заминува во САД со амбициозна економска агенда – да привлече американски инвестиции во енергетиката, напредните технологии и воената индустрија, а меѓу капацитетите што Македонија сака да ги понуди е и армискиот полигон Криволак.
Во Вашингтон се најавени средби со претставници на Сенатот, Конгресот и Стејт департментот, како и разговори со американската развојна финансиска институција DFC. По престојот во Вашингтон, владината делегација ќе продолжи во Њујорк, каде што Мицкоски ќе учествува на Генералното собрание на Обединетите нации и ќе има средби со повеќе државници.
Но, вистинската вредност на оваа посета нема да се мери според бројот на средбите или нивото на соговорниците, туку според тоа дали од Вашингтон ќе пристигне нешто што може конкретно да се измери – инвестиција, договор, финансирање или проект со јасна вредност и рокови.
Мицкоски најави дека со DFC ќе разговара за можностите за нови инвестиции во енергетиката и напредната технологија. Според неговите зборови, од американската институција веќе постоел интерес за други проекти во овие области, покрај нејзиното учество во проектот „Крстов Дол“, односно инвестицијата поврзана со антимон.
Токму тука е првата важна разлика: интерес не е инвестиција.
За јавноста би било важно по посетата да стане јасно за кои конкретни проекти станува збор, кој е потенцијалниот инвеститор, колкава е вредноста на инвестицијата, колку работни места се очекуваат, кој ќе го финансира проектот и во која фаза се наоѓа неговата реализација.
Вториот голем дел од економската агенда е енергетиката. Македонија во Вашингтон сака да ги понуди своите капацитети за проекти поврзани со енергијата и напредните технологии. Тоа е особено значајно во услови кога енергетската стабилност и зависноста од увоз на електрична енергија остануваат едни од клучните економски прашања во земјата.
Но и тука мерката на успехот треба да биде конкретна: дали ќе има договор за нов енергетски капацитет, финансирање, странски инвеститор или само разговори за можни идни проекти.
Третата тема е воената индустрија, каде што Владата го гледа Криволак како потенцијален адут.
Мицкоски најави дека Владата работи на нов закон со Министерството за одбрана со кој би се овозможило тренинг-полигонот Криволак да биде понуден на компании од воената индустрија. Според премиерот, привлекувањето вакви компании и користењето на капацитетите на полигонот би можеле да придонесат за побрз економски раст.
И овој план, сепак, е во фаза на најава. За јавноста допрва треба да стане јасно каков модел се подготвува, што точно би им се понудило на компаниите, какви инвестиции би се очекувале и какви економски и безбедносни ефекти би имало тоа.
Затоа посетата на Вашингтон отвора една поширока тема за начинот на кој Македонија ги претставува своите инвестициски потенцијали.
Во последните две години Владата често зборува за нови инвестиции и инвестициски бум. Но секоја нова најава неизбежно треба да помине низ истиот тест: од најава до потпишан договор, од договор до финансиски затворен проект и од проект до реална инвестиција и нови работни места.
Тоа е особено важно и во случајот со американските инвестиции.
Ако од Вашингтон дојдат конкретни договори со познати компании, јасна финансиска конструкција, рокови и обврски на страните, тогаш посетата ќе има мерлив економски резултат.
Ако остане на средби, интерес и разговори за можни проекти, тогаш тоа ќе биде дипломатска и политичка посета со потенцијал за идни инвестиции, но не и доказ дека нов американски инвестициски бран веќе пристигнал во Македонија.
Затоа главното прашање по враќањето на Мицкоски од САД нема да биде колку состаноци имал, туку што точно донел назад.
Името на инвеститорот. Вредноста на инвестицијата. Потпишаниот договор. Изворот на финансирање. Рокот за реализација. Бројот на работни места.
Тоа се бројките по кои јавноста ќе може да процени дали „американските инвестиции“ останале само голема најава од Вашингтон или навистина станале нов економски проект во Македонија.
