Skip to content
На источниот раб на Месечината се појавил нов кратер широк 222 метри и длабок околу 43 метри, создаден при удар на астероид или комета голема колку зграда од три до шест ката. НАСА го открила сосема случајно, при рутинска проверка на снимките од сондата Lunar Reconnaissance Orbiter.
Кратерот, наречен McGetchin, е најголемиот новоформиран кратер што досега е откриен во Сончевиот систем преку споредба на снимки пред и по ударот. Научниците утврдиле дека настанал во периодот меѓу 11 април и 22 мај 2024 година.
Интересно е што никој не го забележал ударот во моментот кога се случил.
Откритието дошло повеќе од една година подоцна, на 24 октомври 2025 година, кога Роберт Вагнер, специјалист кој работи со снимките од Lunar Reconnaissance Orbiter, забележал необично светла точка опкружена со темен прстен додека споредувал мапи на Месечината.
Кога ги споредил старите и новите снимки, станало јасно дека гледа место кое претходно не постоело.
Подоцнежните фотографии со висока резолуција покажале кратер широк 728 стапки, односно околу 222 метри – приближно колку две фудбалски игралишта поставени едно до друго. Со длабочина од околу 43 метри, во него вертикално би можеле да се наредат три училишни автобуси.
Според проценките на научниците, удар од оваа големина на Месечината се случува приближно еднаш во еден век или уште поретко.
Месечината постојано е погодувана од вселенски карпи бидејќи практично нема атмосфера што би ги забавила или согорела пред да стигнат до површината.
Lunar Reconnaissance Orbiter за повеќе од 17 години работа открил најмалку 1.000 нови ударни кратери и околу 100.000 други промени на површината. Се проценува дека секоја година на Месечината настануваат околу 140 кратери доволно големи за да бидат забележани со инструментите на сондата, но најголемиот дел се многу помали од McGetchin.
Ударот не го променил само местото каде што паднало небесното тело.
Инструментот Diviner на НАСА открил зона широка околу шест километри околу новиот кратер која во текот на лунарната ноќ е приближно девет Целзиусови степени постудена од околината.
Причината е што ударот го разрыхлил површинскиот слој на Месечината, познат како реголит. Таквиот материјал станува помалку густ и послабо ја задржува топлината.
За научниците ова е важен податок и за идните мисии со астронаути и ровери. Нов голем удар може да го промени теренот далеку пошироко од самиот кратер и да влијае врз тоа како возилата ќе се движат по површината.
Кратерот го доби името McGetchin во чест на Том Мекгечин, еден од пионерите во истражувањето на Месечината.
Откритието истовремено е потсетник дека Месечината, иако од Земјата изгледа речиси непроменлива, сè уште е динамичен свет што редовно добива нови лузни од вселената.
