Skip to content
Неделна храна за четиричлено семејство бара речиси 39 часа работа на минимална плата. Полн резервоар од 45 литри бара уште речиси 30. Рацин.мк пресмета колку работно време претставуваат осум познати трошоци.
НЕДЕЛНАТА ХРАНА ОДЗЕМА РЕЧИСИ ЦЕЛА РАБОТНА НЕДЕЛА
Ако еден човек ја прима минималната нето-плата од 26.046 денари, за неделниот дел од трошокот за храна на четиричлено семејство би требало да одвои 38,8 работни часа. За истата храна, при просечната нето-плата од 48.499 денари, пресметката изнесува 20,8 часа.
Тоа не значи дека семејството купува храна со „часови“. Но преведувањето на денарите во работно време покажува колкав дел од месечниот труд заминува за еден трошок, пред да пристигнат сметките и киријата.
Основата е најновиот објавен податок на Државниот завод за статистика: просечната нето-плата во јули 2026 година изнесувала 48.499 денари. Минималната нето-плата, применлива од март 2026 година, изнесува 26.046 денари.
ОСУМ ТРОШОЦИ, ДВЕ ПЛАТИ
За споредбата користевме ист модел за двете плати: 40 работни часа неделно, односно просечно 173,33 часа месечно. Така еден час претставува приближно 150,27 денари при минимална и 279,80 денари при просечна нето-плата. Ова се редакциски еквиваленти за споредба, а не законски утврдени часовни плати.
| Трошок и износ | Колку работа претставува |
|---|---|
| Неделна храна – 5.829 ден. | Минимална: 38,8 ч. Просечна: 20,8 ч. |
| Резервоар, 45 л бензин – 4.455 ден. | Минимална: 29,6 ч. Просечна: 15,9 ч. |
| Струја, примерна сметка – 2.450 ден. | Минимална: 16,3 ч. Просечна: 8,8 ч. |
| Домашен интернет + еден мобилен број – 1.298 ден. | Минимална: 8,6 ч. Просечна: 4,6 ч. |
| Образование, септемвриска ставка – 7.192 ден. | Минимална: 47,9 ч. Просечна: 25,7 ч. |
| Вечера за четворица, избран пример – 1.400 ден. | Минимална: 9,3 ч. Просечна: 5,0 ч. |
| Дополнителен трошок за кирија во моделот на ССМ – 15.375 ден. | Минимална: 102,3 ч. Просечна: 54,9 ч. |
| Еден пар детски патики – 2.469 ден. | Минимална: 16,4 ч. Просечна: 8,8 ч. |
Табелата е поставена во две колони за читање на мобилен телефон. Редовите се одделни споредби и не треба да се собираат: дел од примерите веќе спаѓаат во ставките на синдикалната кошница.
Од каде доаѓаат износите?
Храна. Во септемвриската минимална синдикална кошница, за храна и пијалаци на четиричлено семејство се предвидени 25.259 денари месечно. Годишниот износ го поделивме на 52 недели: 5.829 денари неделно. Тоа е неделен еквивалент на синдикалната пресметка, а не цена на една конкретна кошничка од маркет.
Гориво. Како „полн резервоар“ земавме 45 литри бензин ЕУРОСУПЕР БС-95. По највисоката цена од 99 денари за литар, утврдена од Регулаторната комисија и применлива од 22 септември, полнењето изнесува 4.455 денари. Капацитетот на автомобилите е различен, а бензинските станици можат да продаваат и под утврдениот максимум.
Струја. Примерната сметка од околу 2.450 денари ја пресметавме за 30 дена со 300 kWh потрошувачка: 180 kWh во висока и 120 kWh во ниска тарифа. Вклучени се објавените цени за енергија, надоместокот за пренос и дистрибуција, месечниот пристап од 200 денари, ДДВ од 18 проценти и комунална такса од 184 денари. Ова е точно дефиниран пример, не просечна сметка во Македонија. Реалниот износ зависи од броилото, тарифата, потрошувачката и таксата на конкретното мерно место.
Интернет и телефон. За еден домашен интернет-пакет од 699 денари и една мобилна линија од 599 денари, без комбиниран попуст, збирот е 1.298 денари месечно. Примерот опфаќа еден мобилен број, а не сите телефони во четиричлено семејство.
Образование. Септемвриската ставка „образование“ во синдикалната кошница е 7.192 денари. Таа служи како мерка за месечниот образовен трошок на семејството; не претставува цена само за тетратки и училиштен прибор. Токму затоа не ја претставуваме како сметка од една книжарница.
Вечера. Избравме проверлив пример од објавеното мени на Domino’s: две џамбо класични пици по 600 денари и четири безалкохолни пијалаци по 50 денари. Вкупно: 1.400 денари, без евентуален трошок за достава. Ова е една можна вечера за четворица, не просечна цена на ресторански оброк.
Кирија. Според септемвриската пресметка на ССМ, минималната кошница од 69.432 денари се зголемува на 84.807 денари кога во моделот ќе се вклучи изнајмен стан од 60 квадратни метри. Разликата од 15.375 денари ја користиме како дополнителен трошок за кирија во тој модел. Таа не е тврдење дека секој стан во Македонија се изнајмува за толку.
Патики. Како конкретен пример земавме еден понуден пар детски патики Nike Star Runner 5 по 2.469 денари, со наведено времетраење на понудата до 30 септември. Големината, моделот, попустот и достапноста ја менуваат цената во продавница.
Каде најбрзо исчезнува работното време?
Во оваа споредба, неделната храна претставува речиси пет осумчасовни работни дена за човек на минимална плата. Септемвриската ставка за образование бара уште речиси шест работни дена. Само дополнителниот трошок за кирија од синдикалниот модел претставува повеќе од 102 часа, односно близу 13 осумчасовни дена.
Дури и кога пресметката се прави со просечната плата, истиот трошок за кирија претставува речиси 55 работни часа. Просекот, притоа, е статистичка средна вредност: тој не кажува дека секој работник прима 48.499 денари.
Целата септемвриска минимална синдикална кошница од 69.432 денари претставува околу 462 часа работа при минимална плата или 248 часа при просечна плата, ако треба да ја обезбеди само еден вработен. Тоа е причината зошто платата и трошоците треба да се читаат заедно: бројот на денари на исплатната листа не покажува сам по себе колку работно време ќе остане по покривањето на основните потреби.
