Skip to content
Македонската индустрија влезе во есента со пад на производството од 1,9 проценти во август во однос на истиот месец лани, а денес во 12 часот ќе пристигне и податокот што ќе покаже дали послабата производствена слика е придружена и со ново намалување на бројот на работници во фабриките.
Најновите податоци на Државниот завод за статистика покажуваат дека падот не е концентриран само во една гранка. Рударството и вадењето камен во август бележат намалување од 10,1 проценти, преработувачката индустрија од 1,3 проценти, додека снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација е единствениот од трите големи сектори со раст – 0,8 проценти.
Особено се издвојуваат гранки важни за македонскиот извоз и индустриските зони. Производството на машини и уреди е намалено за 9,6 проценти, кај моторните возила, приколките и полуприколките падот е 8,7 проценти, а кај електричната опрема 6,9 проценти. ДЗС наведува дека во минус се и производството на облека, хемикалии и хемиски производи, гума и пластика и основни метали.
И пошироката структура покажува дека притисокот е најсилен токму кај дел од производството поврзано со инвестиции и индустриски синџири. Капиталните производи во август се пониски за 8,9 проценти во однос на истиот месец минатата година, енергијата за 6,5 проценти, а интермедијарните производи за 4 проценти. Од друга страна, производството на трајни производи за широка потрошувачка е повисоко за 5 проценти, а кај нетрајните производи растот достигнува 7 проценти.
Август го прекина позитивниот годишен резултат забележан во претходните два месеца. Во јуни индустриското производство беше за 6,5 проценти повисоко од една година претходно, а во јули растот забави на 1,3 проценти. Во август стапката премина во минус од 1,9 проценти. Тоа не е директна споредба на август со јули, туку споредба на секој месец со истиот месец од претходната година, па од овие три бројки сами по себе не може да се заклучи дека индустријата влегла во траен надолен циклус.
Кумулативната слика засега е нешто подобра. Во првите осум месеци од 2026 година индустриското производство е за 0,6 проценти повисоко отколку во истиот период лани. По првите седум месеци растот изнесуваше 0,9 проценти, што значи дека август го намалил досегашниот плус, но сè уште не го избришал целосно.
Многу поважно за работниците, сепак, ќе биде што се случува со вработеноста.
Последниот достапен податок покажува дека во јули бројот на работници во индустријата бил за 2,6 проценти помал отколку една година претходно. Во рударството падот бил 7,8 проценти, во преработувачката индустрија 2,3 проценти, а во енергетскиот сектор 0,9 проценти. Во периодот јануари-јули индустријата во просек имала 2,8 проценти помалку работници отколку во истиот период во 2025 година.
Токму јули веќе покажа зошто производството и вработеноста мора да се читаат одделно. Тој месец индустриското производство беше повисоко за 1,3 проценти на годишно ниво, а бројот на работници истовремено беше понизок за 2,6 проценти. Тоа не е доволно за да се заклучи дека продуктивноста автоматски пораснала – за таква анализа се потребни податоци за работните часови, додадената вредност, структурата на производството и сезонските движења.
Новиот податок за август е особено интересен и поради уште еден контраст. Септемвриското истражување на Европската комисија покажа дека економското расположение во Македонија се намалило на 95,4 поени, но индикаторот на очекувањата за вработување пораснал на 109,3. Тој индекс не значи дека бројот на вработени ќе порасне за 9,3 проценти, туку дека плановите на анкетираните компании за вработување се над нивниот долгорочен просек. Европската комисија го користи индикаторот како ран сигнал за очекуваните движења на вработеноста, а не како мерење на веќе отворени работни места.
Така денешното соопштение на ДЗС ќе даде прв реален тест за чудната слика што се создаде во последните недели: компаниите во анкетите најавуваат посилни планови за вработување, додека официјалната статистика до јули покажува помал број индустриски работници, а август донесе и пад на производството.
Ако и августовскиот индекс на работници остане во минус, фокусот ќе се префрли кон прашањето во кои гранки се губат работни места и дали падот е поврзан со послаби нарачки, истекување на договори на определено време или подолгорочни промени во производството. Ако, пак, бројот на работници се стабилизира или порасне, ќе се отвори друго прашање – дали компаниите се подготвуваат за нови нарачки и подобра завршница на годината и покрај слабиот августовски резултат.
Државниот завод за статистика го закажа објавувањето на индексот на бројот на работници во индустријата за август за 1 октомври во 12 часот. Претходното соопштение експлицитно го наведува тој термин како следно објавување.
