Skip to content
Годишната стапка на инфлација во еврозоната забележа остар скок и достигна 3,8 проценти, покажуваат најновите податоци што ги објави Евростат. Ваквото забрзување на растот на цените на европскиот пазар претставува директен сигнал за нов притисок врз основните животни трошоци, особено за земјите со висок увоз на прехранбени производи и енергенси.
Ова движење на цените носи сериозна загриженост бидејќи претходниот период покажа знаци на смирување на трошоците за живот. Главниот притисок во европските земји повторно доаѓа од енергетскиот сектор и услугите, каде ценовните прилагодувања најбрзо се прелеваат врз крајните потрошувачи. За домаќинствата тоа значи повисоки сметки за енергија и продолжување на скапотијата на рафтовите во маркетите.
За македонските граѓани, овие бројки од Брисел не се само сува статистика, туку реална најава за нови ценовни притисоци. Поради силната трговска зависност од земјите од Европската Унија, секое поскапување на увозните суровини и готови производи брзо пристигнува и во нашите продавници. Трговците вообичаено го користат европскиот раст како основа за коригирање на малопродажните маржи и цените на домашниот пазар.
Паралелно со цените на храната, овој тренд отвора простор за загриженост кај сите што имаат кредити или планираат задолжување. Кога инфлацијата во еврозоната оди нагоре, Европската централна банка вообичаено одговара со задржување или дополнително зголемување на основните камати. Тоа по автоматизам повлекува поскапување на европскиот капитал, што брзо се отсликува и врз затегнувањето на монетарната политика на домашните банки.
Граѓаните кои имаат банкарски кредити со променливи каматни стапки врзани за еурибор веќе треба да сметаат на потенцијално повисоки месечни рати. Со тоа слободниот семеен буџет дополнително се намалува, а куповната моќ на просечната плата и пензијата трпи директен удар.
Следниот период ќе покаже дали станува збор за краткорочен пазарен шок или за подолготраен бран кој ќе бара заштитни мерки од надлежните институции. Доколку ваквите стапки се задржат и во претстојните зимски месеци, државните регулатори ќе мора да размислуваат за мерки за контрола на маржите на основните прехранбени артикли со цел да се ублажи увезениот ценовен шок.
