Skip to content
Криста Пајк го преживеа обидот за егзекуција во Тенеси и по две дози од смртоносниот препарат остана жива. Неуспешната постапка сега отвора ново правно прашање – дали државата може повторно да се обиде да ја изврши смртната казна.
Краткиот одговор е дека неуспешната егзекуција сама по себе не ја поништува смртната пресуда.
Пајк и натаму е осудена на смрт, а за евентуален нов обид ќе треба да се спроведат нови правни и административни постапки и да се утврди нов датум.
Неуспешна егзекуција не значи автоматски укинување на казната
Американското право веќе се соочило со слично прашање.
Во случајот „Louisiana ex rel. Francis v. Resweber“ од 1947 година, Врховниот суд на САД дозволил втор обид за егзекуција на осуденик откако првиот пропаднал поради технички проблем со електричната столица.
Судот тогаш оценил дека повторувањето на егзекуцијата не претставува автоматски двојно казнување и не ја прекршува уставната забрана за сурово и невообичаено казнување.
Таа одлука и денес е една од најважните правни точки кога се разгледуваат неуспешни егзекуции.
Но случајот на Пајк е поинаков
Кај Криста Пајк не станува збор само за техничка грешка пред да започне егзекуцијата.
Според информациите за случајот, лекот бил внесен во нејзиното тело, била дадена и втора доза, а таа сепак останала жива.
Токму тоа може да биде основа нејзините адвокати да тврдат дека втор обид би значел повторно изложување на процедура која веќе предизвикала сериозно физичко страдање.
Главниот правен аргумент најверојатно би се темелел на Осмиот амандман на американскиот Устав, кој забранува сурови и невообичаени казни.
Одбраната може да бара доживотен затвор
Адвокатите на Пајк може да побараат смртната казна да биде заменета со доживотен затвор без можност за условно ослободување.
Како аргументи можат да ги наведат неуспешната егзекуција, нејзината здравствена состојба и ризикот повторното користење на истиот или сличен протокол да доведе до дополнително страдање.
За такво барање ќе треба да одлучуваат судовите или гувернерот преку постапка за помилување или замена на казната.
Тенеси ќе мора да објасни што тргнало наопаку
Пред евентуален нов обид државата ќе мора да утврди зошто првата егзекуција не успеала.
Особено ќе се испитува дали проблемот бил во дозата, начинот на внесување на препаратот, интравенските линии, здравствената состојба на Пајк или во самиот протокол.
Тоа прашање е важно и од уставен аспект. Доколку се покаже дека методот носи значителен ризик повторно да предизвика долготрајно страдање без да доведе до смрт, одбраната ќе има посилен аргумент против негова повторна употреба.
Не е „двојна казна“ во класична смисла
На прв поглед повторна егзекуција може да изгледа како лице да биде казнето двапати за истото дело.
Правно, сепак, принципот „double jeopardy“ – забраната лице повторно да биде судено или казнето за исто кривично дело – најчесто не се толкува на тој начин.
Пајк не добила две различни смртни пресуди. Станува збор за една правосилна пресуда чиј прв обид за извршување не успеал.
Клучното прашање затоа нема да биде дали државата ја казнува двапати, туку дали повторниот обид би бил уставно дозволен по она што веќе го преживеала.
Случајот може да заврши пред највисоките судови
Доколку Тенеси одреди нов датум за егзекуција, речиси сигурно ќе следуваат нови жалби.
Одбраната може да побара блокирање на постапката пред државните и федералните судови, а случајот може повторно да стигне и до Врховниот суд на САД.
Тогаш судиите ќе треба да одговорат на прашање кое ретко се појавува во американската судска практика – дали државата може повторно да се обиде да погуби лице откако веќе му дала две дози од препаратот предвиден за смртоносна инјекција, а лицето преживеало.
