Skip to content
Европското обвинителство започна истрага за можна злоупотреба на средствата од ЕУ за време на реконструкцијата на Железничката станица во Нови Сад минатата година.
Европското јавно обвинителство (ЕЈО) сè уште спроведува истрага за можна злоупотреба на средствата во проектот за реконструкција на железницата и железничката станица во Нови Сад, изјави оваа институција за Би-Би-Си на српски јазик.
„Истрагата е во тек и во оваа фаза не можеме да дадеме повеќе информации, за да не се загрози тековната постапка и нејзиниот исход“, објавија во писмен одговор.
Европското обвинителство за прв пат објави дека истражува можни злоупотреби поврзани со реконструкцијата на железничката станица во Нови Сад во март минатата година.
Оттогаш, повремено потврдуваат дека истрагата продолжува, но без да даваат детали.
Во последните денови, на социјалната мрежа X, корисниците споделуваат видео од претходна изјава на европската обвинителка Лаура Ковеша, во која таа вели дека секој што има информации за тоа како се користеле средствата од ЕУ во Србија може да го контактира ЕЈО.
Во случајот со железничката станица во Нови Сад, истрагата е покрената врз основа на „жалба од приватно лице“, изјави претходно Ковеша, чиј мандат завршува и од 1 ноември, Германецот Андреас Ритер ќе ја замени.
16 лица загинаа при падот на настрешница во Нови Сад на 1 ноември 2024 година, што беше почетна точка за демонстрации против корупцијата низ цела Србија.
Протестите, кои беа најголемиот предизвик на Српската напредна партија откако дојде на власт во 2012 година, доведоа до организирање на студентското движење и распишување вонредни парламентарни избори.
Кои постапки се водат во Србија
Постојат три одделни постапки за падот на настрешницата во Нови Сад.
Главната постапка е во Вишото јавно обвинителство во Нови Сад, каде што беше покренато обвинение против поранешниот министер за градежништво и инфраструктура Горан Весиќ, Јелена Танасковиќ, поранешната директорка на Инфраструктура на железниците на Србија, Анита Димоски, поранешна помошничка на Весиќ, и десет други лица.
Во септември 2026 година, почетокот на судењето беше одложен.
Обвинителството за организиран криминал (ТОК) води постапка во која се истражуваат парични текови и можна корупција во изградбата на железничката пруга Белград-Суботица.
Во оваа постапка, обвинението сè уште не е поднесено, а во истрагата се споменуваат Весиќ, Шурлан и Димоски, поранешниот министер Томислав Момировиќ, како и уште девет лица.
Вишото јавно обвинителство во Белград поднесе обвинение против три лица поради наводни пропусти во техничкиот преглед и издавањето на документацијата за користење, но тоа не беше потврдено.
Надлежности на Јавното обвинителство на ЕУ
Ковеши го води Европското јавно обвинителство (ЕЈО) од 2020 година.
22 земји-членки на Европската Унија се приклучија на канцеларијата.
Србија, како земја кандидат за членство во ЕУ, потпиша договор за соработка со Европската канцеларија за судска соработка (EUROJUST) во 2018 година.
ЕЈО е независно обвинителство на ЕУ, кое работи во земјите-членки.
Тој истражува и гони кривични дела против финансиските интереси на ЕУ, како што се даночни измами, корупција, перење пари, објасни ова обвинителство во претходен писмен одговор до Би-Би-Си.
Во земјите надвор од ЕУ, ЕЈО може да биде надлежно и ако постои сомневање за нелегално користење на средствата од Унијата.
Паралелно со протестите, на социјалните мрежи кружеше вест дека европскиот јавен обвинител наводно доаѓа во Србија за да го истражи трошењето на европските пари во Србија, но нејзината канцеларија ги негираше овие обвинувања.
Во средината на протестите, Врховната јавна обвинителка на Србија, Загорка Доловац, се сретна со Емануел Жиофре, тогашниот амбасадор на ЕУ во Белград, кој разговараше за можностите за соработка и размена на информации во врска со потенцијална корупција и злоупотреба на пари од фондовите на ЕУ во Србија.
Која е Лаура Ковеши?
Таа е поранешна раководителка на Романската дирекција за борба против корупцијата (ДНА), на чие чело стана во 2013 година, по што бројот на пресуди за корупција во Романија драстично се зголеми.
Таа е првата европска јавна обвинителка, иако тогашната романска влада остро се спротивстави на нејзиниот избор на оваа позиција.
„Како тим, ние сме посветени, одлучни и темелни. За само два месеци регистриравме повеќе од 1.200 пријави за измами што им штетат на финансиските интереси на ЕУ“, изјави Лаура Ковеши за дневниот весник „Данас“ во август 2021 година за работата на канцеларијата што ја води.
Како обвинителка, Ковеши покрена кривична постапка против контроверзниот бизнисмен Себастијан Гица, кој доби политички азил во Србија во 2018 година откако влезе нелегално, напиша „Данас“.
Случајот „Гица“ е еден од најголемите корупциски скандали во Романија, тесно поврзан со локалните бизнис кругови, безбедносните служби и политичарите.
Тој беше обвинет за проневера на стотици милиони долари.
Кој е Андрес Ритер?
Таткото на Ритер е Германец, неговата мајка е од Чиле, во чиј главен град, Сантијаго, тој пораснал.
Од 1995 година работи во германското јавно обвинителство, а во 2008 година стана заменик-главен обвинител во сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија.
Раководел со разни јавни обвинителства, вклучувајќи го и специјализираното обвинителство од страна на канцеларијата за економски и сајбер криминал во Рошток – во периодот од 2013 до 2020 година.
Таа е заменик на Лаура Ковеши од 11 ноември 2020 година.
Ритер ги идентификуваше организираниот криминал, несовпаѓањата помеѓу националните и европските правни рамки и буџетските ограничувања како три главни предизвици.
„Европското јавно обвинителство треба да може брзо да идентификува нови трендови во криминалот и да ги адаптира своите алатки и методи“, изјави Ритер за новинарите во Брисел во февруари 2026 година.
