Skip to content
Ива Михајлова, обвинета за сообраќајна несреќа со смртни последици, се појави во Бугарија иако имала судска забрана да ја напушти Македонија, одземени два пасоша и забрана да ја премине границата со лична карта. Македонската полиција тврди дека нема евидентиран нејзин излез од државата, а бугарската полиција потврдила дека нема податоци ниту за нејзин легален влез. Истовремено, Михајлова пред бугарските медиуми изјавува дека границата ја преминала законски.
Трите информации отвораат едно многу посериозно прашање од самото заминување на обвинетата: како лице за кое постојат судски ограничувања и препознаен ризик од бегство успеало да се најде во друга држава, без тоа да биде регистрирано во системите за гранична контрола? И каде е министерот за внатрешни работи Панче Тошковски со објаснување за ваквиот пропуст?
Обвинителството предупредувало на ризик од бегство, Михајлова сепак заминала
Случајот станува уште посериозен по денешното соопштение на Јавното обвинителство. Според обвинителите, уште на 9 октомври 2025 година на Михајлова ѝ биле одземени македонскиот и бугарскиот пасош. Дополнително ѝ биле изречени забрана за преминување на границата со лична карта, забрана за напуштање на Кочани и обврска редовно да се јавува кај службено лице.
Обвинителството нагласува дека ризикот од бегство бил една од клучните причини поради кои повеќепати давало негативно мислење за враќање на патните исправи.
Значи, не станува збор за лице чиј можен обид за напуштање на државата не можел да се предвиди. Напротив, надлежните органи претходно формално го идентификувале ризикот, а судските ограничувања требало да обезбедат присуство на обвинетата во постапката.
Но, додека македонските институции објаснуваат дека немаат евиденција за преминување на границата, Михајлова денеска се појави пред бугарските камери и беше примена на медицински прегледи во болницата „Пирогов“ во Софија.
Нејзиниот адвокат во Македонија, Насер Рауфи, изјави дека е затекнат од заминувањето и дека Михајлова немала судска дозвола да ја напушти државата.
Таткото баран со потерница, ќерката обвинета – двајцата во Бугарија
Дополнителна тежина на случајот му дава и фактот дека таткото на Михајлова, Симеон Михаилов, веќе подолго време се наоѓа во Бугарија, иако македонските власти го бараат за издржување затворска казна.
Михаилов е осуден за обид за убиство во предметот „Детонатор“, а според претходните медиумски информации, за издржување му останува казна од 12 и пол години. На 1 септември годинава се појави пред бугарските медиуми, каде што јавно ја бранеше својата ќерка.
Така, македонската јавност се соочува со необична ситуација: татко кој со години е надвор од дофатот на македонските органи за извршување на казната и ќерка која, и покрај судските забрани, сега исто така се наоѓа во Бугарија.
Прашањето не е дали Михајлова има право на медицински третман, ниту дали нејзиното бугарско државјанство ѝ дава право на помош од Бугарија. Прашањето е дали судските одлуки во Македонија воопшто се спроведуваат и кој треба да реагира кога тие очигледно не ја постигнале својата цел.
Од Груби до бегството од полициска станица во Кочани – зошто повторно се поставува прашањето за контролата?
Случајот со Михајлова не е единствениот што во изминатиот период отвори прашања за способноста на институциите навреме да спречат бегство или да обезбедат присуство на лица што се бараат во кривични постапки.
Поранешниот вицепремиер Артан Груби беше недостапен за македонските институции повеќе од една година, пред на 23 февруари 2026 година да се врати во Македонија и да биде приведен на граничниот премин Блаце. Неговото враќање покажува дека полицијата може да постапува по потерница, но неговото претходно заминување и долгото отсуство останаа повод за јавни прашања за ефикасноста на контролите.
Во јули годинава, пак, јавноста дозна за бегство од полициска станица во Кочани. Опозицијата тогаш го посочи случајот со Александар Лазаров, познат како Цуна, за кого тврдеше дека побегнал низ прозорец од полициските простории. Овој случај беше искористен за критики кон раководењето со МВР.
Различните случаи немаат идентична правна и фактичка основа. Сепак, сите на различен начин го отвораат прашањето дали институциите имаат доволно ефикасни механизми за следење и спречување бегства, како и дали пропустите се истражуваат до крај.
МНР реагира кон Софија, но кој ќе даде одговор во Скопје?
Министерството за надворешни работи и надворешна трговија денеска реагираше на приемот на Михајлова во Бугарија, оценувајќи дека таквото постапување ја нарушува довербата меѓу двете земји.
Од МНР најавија дека ќе ги информираат институциите на Европската Унија и Советот на Европа и порачаа дека поседувањето друго државјанство не смее да биде причина за избегнување на одговорноста пред законот.
Сепак, дипломатската реакција кон Бугарија не го решава домашното институционално прашање.
Дури и ако бугарските власти треба да објаснат како Михајлова влегла на нивна територија, македонското МВР има обврска да утврди како таа ја напуштила земјата и дали при тоа имало незаконско постапување или пропуст.
„Слободен печат“ објави дека се проверуваат повеќе можни начини на напуштање на државата, меѓу кои и неевидентирано преминување на официјален граничен премин или користење нелегален премин. Засега тоа се непотврдени можности, а не утврдени факти.
Министерството за правда како од друга држава
Во реакцијата се нагласува и важноста од институционален дијалог и соработка, со цел сите отворени прашања да бидат расчистени врз основа на фактите, законите и меѓународните правни механизми.
Сепак, впечатокот е дека Министерството за правда зборува како да станува збор за случај што не ја засега директно македонската држава, туку некоја туѓа институција од дистанца ја набљудува ситуацијата. Наместо јасен став за тоа како обвинета со активна судска забрана се нашла во Софија, реакцијата останува на ниво на општи формулации за европски вредности и правна соработка.
„Европските вредности не се само декларација, туку обврска. Правдата мора да важи за сите, без исклучок и без селективност“, додаваат од Министерството за правда.
Но, токму тука се отвора суштинското прашање – ако правдата мора да важи за сите, тогаш кој ќе понесе одговорност за тоа што лице со судски ограничувања ја напуштило државата и било примено во Софија како да нема отворен случај во Македонија?
Опозицијата бара оставка од Тошковски
Денешниот случај предизвика и политички реакции. СДСМ побара оставка од министерот Панче Тошковски, обвинувајќи го за одговорност за пропустите во контролата. Партијата ги поврза последните случувања со претходните случаи што предизвикаа сомнежи во ефикасноста на полицијата.
Левица исто така побара одговорност, посочувајќи дека лице со судска забрана успеало да стигне во Бугарија, додека институциите немаат евиденција како ја напуштило Македонија.
Овие обвинувања се политички ставови и сами по себе не докажуваат дека министерот лично дозволил или организирал нечие заминување.
Но, одговорноста за функционирањето на граничната полиција, нејзините процедури и спроведувањето на судските забрани е прашање за кое јавноста со право очекува објаснување од раководството на МВР.
Во проверените денешни објави не најдов конкретна јавна изјава од Тошковски што ги разјаснува околностите на заминувањето на Михајлова.
Кој ќе одговори како се преминува граница со активна забрана?
Сега се потребни прецизни одговори. Дали Михајлова преминала преку официјален граничен премин или надвор од него? Дали некој ѝ помогнал? Дали постои пропуст во системот на гранична контрола? Дали судските мерки биле навремено доставени и внесени во сите релевантни евиденции? И дали ќе биде утврдена индивидуална одговорност доколку истрагата покаже незаконско постапување?
Правото на лекување и презумпцијата на невиност на обвинетата мора да се почитуваат. Но, истовремено, судската забрана не престанува да важи само затоа што лицето тврди дека имало здравствени причини за заминување.
Ива Михајлова денеска е во Софија. Македонското обвинителство потврдува дека постоеле мерки поради ризик од бегство. МВР тврди дека нема евидентиран излез. Македонското МНР реагира кон Бугарија.
Она што недостига е јасен одговор како сите тие институционални механизми не успеале да го спречат заминувањето.
Затоа прашањето до министерот Панче Тошковски не е само каде е Ива Михајлова, туку како државата ќе гарантира спроведување на судските одлуки ако и лице со активна забрана може да се најде надвор од нејзините граници без евиденција за преминување.
Одговорот на тоа прашање е поважен од секое меѓупартиско обвинување, затоа што станува збор за довербата во институциите и за еднаквоста на сите граѓани пред законот.
