Долго пред европските доселеници да пристигнат на американскиот континент, таму постоеле развиени градови, церемонијални центри, сложени трговски мрежи и заедници со извонредно познавање на природата и астрономијата. Денес нивните градби и археолошки остатоци сведочат за богатството на домородните култури, чие наследство продолжува да живее.
Кога се зборува за древните цивилизации на американскиот континент, најчесто се споменуваат Маите, Ацтеките и Инките.
Но и на територијата на денешните Соединети Американски Држави постојат исклучителни археолошки локалитети што откриваат развиени општества многу пред европската колонизација.
„Live Science“ на 12 октомври издвои седум места што раскажуваат различни поглавја од историјата на домородните народи.
Чако Кањон – град на пустината со стотици простори
Во пустинските предели на Ново Мексико се наоѓа Чако Кањон, еден од најзначајните археолошки комплекси во Северна Америка.
Меѓу приближно 850 и 1250 година, ова подрачје било голем политички, културен и церемонијален центар на предците на народите Пуебло.
Најпозната градба е Пуебло Бонито, комплекс што некогаш имал повеќе од 600 простории и повеќе нивоа.
Истражувачите пронашле докази за трговски врски со далечни региони, а архитектурата укажува на високо ниво на организација и градежни вештини.
Кахокија – метропола што можела да им парира на европските градов
Во денешната американска сојузна држава Илиноис се наоѓаат остатоците од Кахокија, некогаш еден од најголемите градски центри северно од Мексико.
Околу 1100 година, според дел од проценките, поширокото населено подрачје можело да има десетици илјади жители.
Највпечатливи се големите земјени насипи, меѓу кои се издвојува Монкс Маунд.
Градот имал организирани јавни простори, церемонијални објекти и сложена општествена структура.
Неговото наследство покажува дека во Северна Америка постоеле големи урбани заедници многу пред создавањето на современите американски градови.
Маунд Ки – остров изграден од школки
На југозападниот брег на Флорида се наоѓа Маунд Ки, необичен археолошки локалитет поврзан со народот Калуса.
Овој народ создал населено место на остров чија структура во голем дел била изградена од наталожени школки и други материјали.
Калусите биле особено поврзани со морето. Нивната економија се потпирала на риболов, трговија и користење на богатите крајбрежни ресурси.
Локалитетот претставува редок пример за начинот на кој една заедница можела да ја приспособи и обликува околината за сопствените потреби.
Ситка – место каде што се судриле два света
Во Алјаска, Ситка сведочи за историјата на народот Тлингит и неговите односи со руските колонизатори.
Во 1804 година тука се одиграла значајна битка меѓу домородните бранители и руските сили.
Денес местото има историско значење како сведоштво за отпорот на домородните народи и последиците од колонијалното ширење.
Волнот Кањон – куќи изградени во карпите
Во Аризона се наоѓа Волнот Кањон, каде што предците на народите Пуебло изградиле живеалишта директно во природните вдлабнатини на карпите.
Археолозите евидентирале повеќе од 80 вакви живеалишта.
Нивната положба овозможувала користење на природната заштита од сонце, ветер и дел од временските влијанија.
Овој локалитет покажува колку умешно древните заедници ја приспособувале архитектурата на суровите природни услови.
Чимни Рок – место поврзано со движењето на Месечината
Во Колорадо се наоѓа Чимни Рок, археолошки комплекс познат по впечатливите карпести формации.
Истражувачите сметаат дека неговата положба и дел од градбите биле поврзани со набљудување на долгорочните циклуси на Месечината.
Оваа поврзаност укажува на значењето на астрономските набљудувања во церемонијалниот и општествениот живот на древните заедници.
Блеквотер Дро – траги од најраните жители на Америка
Последниот локалитет се наоѓа во Ново Мексико и е особено значаен за проучувањето на праисторијата.
Тука биле пронајдени археолошки докази поврзани со културата Кловис, која долго време се сметала за една од најраните познати култури на американскиот континент.
Но поновите откритија, вклучително и древните човечки стапалки во Вајт Сендс, укажуваат дека луѓето можеби живееле во Америка многу порано отколку што претходно се претпоставувало.
Овие седум локалитети покажуваат дека историјата на Северна Америка е многу постара и посложена од приказната за нејзината европска колонизација.
Зад денешните модерни градови се крие наследството на народи кои создавале архитектура, развивале трговија, ја проучувале природата и изградиле култури чие влијание не исчезнало со вековите.

