Ирански суд ја осуди на смрт 23-годишната студентка Наџме Амини поради објава на социјалните мрежи, која властите ја оцениле како навреда на пророкот Мухамед. Пресудата сè уште не е правосилна и може да биде обжалена пред Врховниот суд на Иран.
Амини, која студира сметководство во иранскиот град Машхад, се наоѓа во затворот Вакилабад. Според организацијата Iran Human Rights, таа била уапсена на 3 февруари 2026 година, по истрага на иранската полиција задолжена за криминал на интернет.
Првично била обвинета за навреда на шиитските имами, но судската постапка завршила со смртна пресуда за навреда на пророкот Мухамед. Случајот го разгледувал кривичен суд во провинцијата Хорасан Разави, кој ги отфрлил аргументите на одбраната.
Амини пред судот изјавила дека спорната објава ја напишала додека била под дејство на халуциногени печурки и дека немала намера да навреди верски личности. Нејзината одбрана се повикала на одредбите од иранскиот закон кои предвидуваат исклучоци од смртната казна кога изјавата е дадена ненамерно или под дејство на опојни средства.
Судот, сепак, не ги прифатил овие аргументи. Содржината на објавата поради која студентката е осудена не е јавно објавена.
Според иранскиот Кривичен законик, навредата на пророкот Мухамед може да се казни со смрт. Законот истовремено предвидува исклучоци кога обвинетиот постапувал под принуда, по грешка или без да биде свесен за значењето на своите зборови.
Покрај смртната пресуда, Амини добила и посебна затворска казна од 12 години, шест месеци и еден ден, по обвиненија поврзани со националната безбедност и пропаганда против властите.
Организациите за човекови права остро реагираа на пресудата, предупредувајќи дека ваквите случаи претставуваат сериозна закана за слободата на изразување.
Махмуд Амири-Могадам, директор на Iran Human Rights, оцени дека осудувањето на 23-годишна жена на смрт поради содржина објавена на социјалните мрежи е исклучително загрижувачко.
Тој предупреди дека случајот може да ја прошири примената на смртната казна врз луѓе кои мирно ги изразуваат своите ставови на интернет и побара меѓународната заедница да се заложи за поништување на пресудата.
Случајот се случува во период на засилена примена на смртната казна во Иран. Според податоците на Iran Human Rights, од почетокот на 2026 година во земјата се извршени повеќе од 600 егзекуции.
Организациите за човекови права со години предупредуваат на недостиг од правична судска постапка, ограничен пристап до правна заштита и користење на смртните пресуди против политички затвореници и противници на властите.
Во септември, Амини испратила и аудиопорака од затворот, во која побарала меѓународна поддршка и правично судење.
„Не сакам да се претставувам како хероина. Сакам само едно: бидете мојот глас“, порачала таа.
Нејзината смртна пресуда сè уште не е потврдена од Врховниот суд на Иран, што значи дека може да биде укината или изменета во жалбената постапка.

