Skip to content
Европската Унија нема да ги укине ниту да ги олесни санкциите против Русија сè додека Москва целосно не ја прекине воената агресија врз Украина, порачаа денеска претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, за време на вториот ден од Самитот на ЕУ во Брисел.
Овие официјални изјави претставуваат отворено несогласување со одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за ублажување на казнените мерки заради билатерален договор со рускиот претседател Владимир Путин за набавка на дизел.
Заострувањето на односите меѓу Вашингтон и Киев ја префрли целата тежина за финансиската и воената помош директно врз европските институции. Додека Белата куќа упатува критики кон украинските напади врз руските рафинерии и воведува технички ограничувања за сателитската мрежа Старлинк, европските претставници најавија работа на нов пакет помош за претстојната зима. Украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој на Самитот беше пречекан со аплауз од европските лидери, предупреди дека Москва не покажува никакви знаци за прекин на огнот, поради што фокусот мора итно да се стави врз противвоздушната одбрана и обновувањето на уништената енергетска мрежа.
Урсула фон дер Лајен потврди дека Европската комисија веќе работи на усвојување на дваесет и вториот пакет рестриктивни мерки против Москва со цел да се зголеми економскиот притисок. Таа нагласи дека Русија воопшто не го испочитувала претходно предложениот енергетски прекин на огнот, туку ги интензивирала ударите врз цивилната инфраструктура. Во меѓувреме, високата претставничка за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, отворено призна дека соработката со Соединетите Американски Држави околу украинското прашање во моментов е крајно отежната, што го наметнува прашањето за автономната одбранбена подготвеност на континентот.
Паралелно со политичката поддршка, меѓу земјите членки се отвори и дебатата за финансиската транспарентност и огромната буџетска дупка на Украина, која во моментов изнесува околу 27 милијарди долари. Австрискиот канцелар Кристијан Штокер побара прецизно објаснување за оваа финансиска празнина, особено со оглед на тоа што ЕУ минатата година веќе стави на располагање 90 милијарди евра. Штокер подвлече дека секое натамошно финансирање мора да биде строго условено со конкретни резултати во делот на владеењето на правото, реформите во правосудството и сузбивањето на корупцијата.
Прашањето како да се обезбеди долгорочно финансирање за одбраната на Украина повторно ја актуелизираше идејата за користење на замрзнатите средства на руската централна банка, чија вредност во рамките на Унијата изнесува 210 милијарди евра. Данската премиерка Мете Фредериксен и летонскиот премиер Андрис Кулбергс отворено побараа овие средства веднаш да се искористат за финансирање на воените потреби, аргументирајќи дека агресорот мора директно да ја плати направената штета. Сепак, Белгија, каде што се наоѓа најголемиот дел од тие депозити, заедно со Франција и Италија, сè уште изразува воздржаност поради правните ризици и отсуството на финансиски гаранции.
Покрај геополитиката, врз економскиот стандард на европските граѓани сериозен притисок вршат и високите сметки за енергија, за што лидерите на Чешка, Унгарија, Словачка, Полска и Италија побараа итни мерки за заштита на индустријата. Чешкиот премиер Андреј Бабиш предупреди дека системот за тргување со емисии на јаглерод сериозно го поткопува стопанството и најави иницијатива за ревизија на правилата што директно ги поскапуваат горивата и греењето за домаќинствата. Лидерите на Унијата заклучија дека одлуките за долгорочниот буџет и безбедносните гаранции ќе мора да се финализираат пред крајот на годината.
