Skip to content
Протестите против владата на албанскиот премиер Еди Рама предизвикаа реакции и во американскиот Конгрес. Тројца републикански конгресмени изразија загриженост поради ескалацијата на насилството во Тирана, повикувајќи на почитување на демократските права, владеење на правото и институционална одговорност. За случувањата известува и американската телевизија „Фокс њуз“, која ја пренесува загриженоста за состојбата во Албанија, земја членка на НАТО.
Конгресмените Џо Вилсон, Роберт Адерхолт и Кит Селф на 17 октомври преку социјалната мрежа Икс упатија пораки до албанските власти, нагласувајќи дека граѓаните имаат право на мирен протест, а институциите обврска да ги почитуваат нивните права.
Вилсон порача дека со голема загриженост ја следи кризата во Албанија и дека албанските граѓани заслужуваат слобода, владеење на правото и одговорни институции. Тој побара владата да се воздржи од насилство врз демонстрантите, нагласувајќи дека младите мора да имаат право на глас во одлучувањето за иднината на својата земја.
Слична порака упати и Адерхолт, кој истакна дека сите страни мора да го отфрлат насилството, а владата да ги почитува правата на мирните демонстранти.
Најдиректна политичка оценка даде конгресменот Кит Селф, кој протестите ги опиша како резултат на наталожената недоверба на граѓаните кон корумпираните политичари и непочитувањето на владеењето на правото. Според него, албанското раководство мора да ги слушне барањата за суштински промени што ќе донесат економски можности и ќе придонесат за регионалната стабилност.
Реакциите доаѓаат по неколкудневни антивладини демонстрации, започнати со студентски барања за подобро образование и повеќе можности за младите, кои прераснаа во пошироко движење против владата на Рама. Демонстрантите бараат одговорност за корупцијата, подобри економски услови и оставка од премиерот.
Протестите беа проследени со судири меѓу демонстрантите и полицијата, оштетување на државни институции, банки и приватни објекти, како и со употреба на солзавец и водени топови. Според податоците што ги пренесува Ројтерс, полицијата поднела кривични пријави против 388 лица, а повредени има и меѓу демонстрантите и полициските службеници.
На случувањата реагираше и Амбасадата на САД во Тирана, која повика протестите да се одвиваат мирно, без насилство и уништување имот. Од амбасадата нагласија дека насилството, повредувањето луѓе и уништувањето сопственост не претставуваат граѓански ангажман и побараа воздржаност од сите страни.
Европската комисија исто така го осуди насилството, вклучително и нападите врз државни институции и уништувањето јавен и приватен имот. Истовремено, од Брисел порачаа дека реакцијата на надлежните органи мора да остане во рамките на законот и да биде пропорционална, а несогласувањата да се решаваат преку дијалог и мирни демократски механизми.
Премиерот Еди Рама ги отфрли барањата за оставка, оценувајќи дека протестите ја загрозуваат европската перспектива на Албанија, а не опстанокот на неговата влада. Тој обвини и неименувани надворешни фактори за поттикнување на немирите, поврзувајќи дел од насилството со движењето АНТИФА. За ваквите обвинувања не беа презентирани независно потврдени докази.
Албанија има статус на кандидат за членство во Европската Унија од 2014 година, а владата на Рама го постави членството до 2030 година како политичка цел. Продолжувањето на протестите и обвинувањата за корупција дополнително ги отвораат прашањата за владеењето на правото и институционалната одговорност во земјата.
Иако реакциите на тројцата конгресмени не претставуваат официјален став на американската администрација, тие покажуваат дека политичката криза во Албанија привлекува внимание и надвор од регионот, во период кога земјата настојува да го забрза својот европски интеграциски процес.
