Додека протестите во Шпанија поради високите кирии повторно го отворија прашањето дали сопствениот стан станува недостижна цел за новите генерации, податоците од регионот покажуваат уште по драстични скокови. Според податоците на Евростат, цените на недвижностите во Европската унија во последните 15 години пораснале за повеќе од 60 отсто, но во Србија тој раст е повеќе од двојно поголем.
Посредникот во промет и закуп на недвижности, Ервин Пашанović, во интервју за Euronews Србија истакнува дека растот на домашниот пазар е драстичен.
„Вие рековте 60 отсто, но тоа е просек. Кога ќе го споредиме со нашето пазариште, растот е поголем од 250 отсто“, наведува Пашановиќ давајќи пример со стан на Нов Белград кој пред дваесеттина години чинел 85.000 евра, а денес неговата вредност се приближува до 300.000 евра.
Дали Србија се соочува со „шпанското сценарио“?
Протестите во Шпанија наметнаа загриженост поради купувачите и закупците од побогатите европски земји кои купуваат недвижности на југот на Европа, отежнувајќи им го живот на локалните жители. Сепак, аналитичарите сметаат дека пазарот во Србија е во голема мера потпиран на домашни купувачи. Странските купувачи учествуваат со помалку од два отсто во вкупниот промет, додека повеќе од 90 отсто од купувачите се граѓани кои го решаваат своето примарно станбено прашање.
Главниот проблем во Србија лежи во незапирливиот јаз меѓу понудата и побарувачката. Така, на пример, во Белград годишно се градат помеѓу 6.000 и 8.000 нови станови, додека реалните потреби на пазарот се значително поголеми.
Како да се дојде до прв стан?
За младите кои се соочуваат со предизвикот да купат недвижност, стручњаците советуваат дека не треба премногу да се калкулира со идејата дека цените нагло ќе паднеат.
- Локацијата е клучна: Доколку центарот на градот е прескап, алтернатива се населбите со добра поврзаност и развиена инфраструктура, кои нудат попристапни квадрати.
- Алтернативни решенија: Становите во приземје, висок приземје или поткровје можат да бидат и до 30 отсто поевтини, доколку се во добра состојба и со соодветна изолација.
- Новоградба наспроти староградба: И покрај повисоката цена, новоградбата има предност поради енергетската ефикасност и современите материјали.
Недостатокот на алтернативни инвестиции
Една од причините зошто недвижностите во регионот имаат толку важна улога е недоволно развиениот пазар на капитал. Граѓаните кои сакаат да го заштитат или вложат својот капитал најчесто бираат меѓу банкарска штедња и купување стан, бидејќи можностите за инвестирање во домашната индустрија и акционерски фондови се сè уште ограничени.

