Skip to content
Раното откривање наследни болести, геномната дијагностика и споделувањето лабораториски капацитети беа меѓу темите во Софија. Засега нема јавно потврдени рокови и услови за нови услуги за македонските пациенти.
Раното откривање болести кај новороденчињата отвора конкретно прашање зад новиот здравствен план меѓу Македонија и Бугарија: дали соработката ќе донесе дополнителни испитувања за бебињата и побрзо поставување дијагноза? Министрите Сашо Клековски и Катја Ивкова денес во Софија потпишаа план за соработка за периодот 2026–2028 година. Документот предвидува заеднички иницијативи и размена на медицинско знаење, но потпишувањето само по себе не потврдува дека нови тестови веќе им се достапни на пациентите
Според соопштението на македонското Министерство за здравство, пренесено во домашните медиуми, планот опфаќа размена на информации и искуства, обуки и консултации за специјалисти, заеднички научни и практични проекти, курсеви и семинари. Соработката се однесува и на примарната и болничката здравствена заштита, превенцијата на болести, епидемиолошкиот надзор и електронското здравство.
За родителите е особено важна разликата меѓу скрининг и дијагноза. Скринингот проверува дали кај бебето постои зголемена веројатност за одредена болест, вклучително и пред да се појават симптоми. Резултат што упатува на ризик не е конечна дијагноза: потребни се дополнителни испитувања за да се потврди или исклучи состојбата. Американската здравствена агенција ХРСА објаснува дека целта е децата на кои им е потребна помош да добијат третман или друга интервенција што е можно порано.
Во проверените јавни објави за средбата не се наведени список на дополнителни тестови, број на опфатени деца, датум за почеток, посебен буџет или начин на покривање на трошоците. Не е објаснето ниту дали евентуалната соработка би значела испраќање примероци во Бугарија, обука на домашни тимови или развој на капацитети во македонските установи. Затоа, од достапните информации не може да се заклучи дека е договорено бесплатно тестирање или нова постапка за упатување пациенти.
Токму овие детали ќе покажат што практично добиваат семејствата. Следното конкретно појаснување од Министерството треба да ги утврди установите, испитувањата, условите за пристап и финансирањето. Дотогаш, потврдениот резултат е рамка за соработка до 2028 година и разговор за нејзина примена во раното откривање болести кај новороденчињата.
