Skip to content
Кукли Labubu, LEGO-комплети, Покемон картички и колекционерски фигурички повеќе не се резервирани само за децата. Новите податоци од американскиот пазар покажуваат дека повеќе од половина од купувањата играчки ги направиле домаќинства без деца. Дали станува збор за носталгија, бегство од стресот или нов начин на живот на генерациите што сè подоцна создаваат семејства?
Играчките повеќе не се само детска работа. Во време кога младите сè подоцна стапуваат во брак и стануваат родители, индустријата за играчки открива сосема нова категорија купувачи – возрасни луѓе кои трошат значителни суми на производи што традиционално биле наменети за деца.
Според податоците што ги објавува британскиот „Индипендент“, во првите шест месеци од 2026 година дури 55 проценти од купувањата играчки во САД биле направени од домаќинства во кои нема деца.
Истовремено, продажбата на играчки на возрасни купувачи пораснала за 16 проценти во периодот јануари–јули во споредба со истиот период претходната година. Оваа појава веќе доби и свое име – kidults, комбинација од англиските зборови за дете и возрасен човек.
Labubu, LEGO и Покемон – детските играчки станаа статусни симболи
Еден од најпрепознатливите примери е глобалната популарност на Labubu, необичните колекционерски фигурички со големи очи и остри заби, кои станаа моден додаток и предмет на собирање меѓу младите.
Особено голем интерес за нив покажаа припадниците на генерацијата З, кои ги користат како приврзоци за чанти, модни детали или колекционерски предмети. Сличен тренд постои и кај LEGO. Данската компанија во последните години сè повеќе се насочува кон возрасните купувачи, нудејќи сложени модели на автомобили, архитектонски знаменитости, уметнички дела и филмски сцени.
Покемон картичките, кои некогаш беа едноставна детска забава, во меѓувреме прераснаа во сериозен колекционерски пазар. Според „Индипендент“, една ретка Покемон картичка годинава била продадена за повеќе од 16 милиони долари, што покажува колку далеку може да оди вредноста на колекционерските предмети.
Но, зад овие бројки се крие интересно психолошко и општествено прашање: зошто возрасните толку силно се враќаат кон предметите од детството?
Носталгија или бегство од реалноста?
Едно објаснување е носталгијата. Генерациите што пораснаа во деведесеттите и во првите години од новиот милениум денес имаат сопствени приходи и можат да си дозволат играчки што некогаш ги посакувале, но не можеле да ги купат.
За дел од нив, купувањето играчки е начин повторно да се поврзат со период од животот што го паметат како побезгрижен.
Но, експертите забележуваат и друга причина – потребата за психолошка удобност во неизвесни времиња. Војните, економската нестабилност, климатските промени и растечките животни трошоци создаваат чувство на несигурност кај многу луѓе.
Во такви околности, едноставните активности како составување LEGO, собирање фигурички или решавање сложувалки можат да бидат начин за опуштање и привремено оддалечување од секојдневниот стрес. Сепак, интересот за играчки сам по себе не означува емоционална незрелост. За многумина, тоа е хоби, форма на креативност или начин на дружење со луѓе со слични интереси.
Сè помалку деца, сè повеќе возрасни купувачи
Интересно е што подемот на овој пазар се случува паралелно со падот на наталитетот во многу развиени земји.
Во Велика Британија, стапката на фертилитет во 2025 година се намалила на 1,39 деца по жена, во споредба со 1,9 во 2010 година.
Истражување спроведено за институтот IVI покажува дека речиси 40 проценти од испитаните жени станале мајки подоцна отколку што посакувале, а просечното одложување изнесувало околу шест години. Меѓу причините што ги наведувале биле финансиската несигурност, чувството дека сè уште не се подготвени и неможноста да најдат соодветен партнер.
Ова не докажува дека купувањето играчки е причина за одложеното родителство. Но, покажува дека истите генерации се соочуваат со големи промени во начинот на живот, потрошувачките навики и семејните планови.
Индустријата откри нов профитабилен пазар
Производителите на играчки веќе го препознаваат потенцијалот на возрасните потрошувачи. Компаниите развиваат производи со посложен дизајн, ограничени серии и колекционерска вредност, често по многу повисоки цени од класичните детски играчки.
За индустријата, тоа е начин да се приспособи на демографските промени, особено во земјите каде што бројот на деца се намалува.
Но, за потрошувачите, купувањето фигуричка или омилена играчка од детството може да има сосема поинакво значење. Некому му претставува задоволство, некому колекционерска страст, а некому едноставно мал ритуал што му го разубавува денот.
Дали навистина станува збор за генерација што не сака да порасне?
Популарниот израз „Петар Пан генерација“ често се користи за возрасните кои задржуваат интереси поврзани со детството.
Сепак, ваквото објаснување е премногу едноставно за сложените промени што се случуваат во современото општество. Возрасен човек може да гради кариера, да плаќа сметки, да има семејство и истовремено да ужива во собирање кукли, играње видеоигри или составување LEGO.
Прашањето можеби не е зошто возрасните сè уште купуваат играчки, туку зошто општеството толку долго очекуваше дека забавата мора да заврши со детството.
Во свет во кој од младите постојано се бара да бидат продуктивни, успешни и финансиски стабилни, враќањето кон малите радости од детството за дел од нив претставува начин да внесат малку спонтаност во секојдневието. И можеби токму затоа индустријата за играчки денес има една необична публика – возрасни луѓе кои немаат намера да се откажат од играта.
