Skip to content
Србија денес, 25 октомври, гласа на предвремени парламентарни избори што можат да ја променат политичката насока на земјата по 14 години власт на Српската напредна странка. По речиси две години студентски протести и масовни собири, незадоволството од Александар Вучиќ добива изборен тест: дали барањето за одговорност и промени ќе се претвори во ново парламентарно мнозинство. Право на глас имаат 6.451.292 избирачи, а гласачките места работат од 7 до 20 часот.
Иако на гласачкото ливче има 18 листи, кампањата ја обележа судирот меѓу два големи блока, листата „Александар Вучиќ, Обединета Србија“ и „Студентската листа, Студентите победуваат“. „Време“ ја опишува атмосферата како сѐ поизразено референдумска, за или против постојната власт. Вучиќ, кој во септември поднесе оставка од претседателската функција, во оваа трка настапува како кандидат за премиер.
Студентското движење израсна од барањето за одговорност по падот на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, трагедија во која загинаа 16 луѓе. Протестите против корупцијата прераснаа во пошироко оспорување на начинот на владеење, со барања за институции што ќе постапуваат независно од политичката моќ.
Последната голема слика од таа мобилизација пристигна во четвртокот од белградска Славија. Според процената на Архивот на јавни собири, на завршниот студентски митинг имало околу 150.000 луѓе. Процената се однесува на снимката направена во 19 часот и се темели на површината на собирот и просечната густина на присутните.
Кон плоштадот се слеваа шест колони од различни делови на Белград, а на собирот му претходеа повеќедневни студентски пешачења низ Србија. Радио 021 извести дека меѓу присутните имало и граѓани што се вратиле од странство за да гласаат. Кандидатите го завршија настапот држејќи го Уставот, со порака дека пратеничките мандати носат одговорност пред граѓаните.
„Нашите мандати ќе бидат во ваши раце, во рацете на народот“, порача првиот на студентската листа, Илија Срдановиќ. Повиците за масовно гласање ја обележаа завршницата и во дел од независната јавност. Уредникот на „Време“, Филип Шварм, во текстот „Ден на одлука, сите на избори“, ги повика граѓаните студентската истрајност на улиците да ја следат со излегување на гласачките места.
Масовноста на собирите, сепак, не го решава изборниот исход. Вучиќ на својот завршен митинг најави победа, додека студентската листа во изборите влегува со уверување дека може да донесе промена. Неизвесноста дополнително ја зголемуваат загриженоста за изборните услови, извештаите за притисоци и надзор врз активисти и големата нерамнотежа во медиумската застапеност.
Денес се избираат 250 пратеници, за кои се натпреваруваат 2.418 кандидати. Гласањето е организирано на 8.392 избирачки места, вклучувајќи 93 во странство. Избирачите од Косово ќе гласаат на определени места во Рашка, Тутин, Врање и Куршумлија.
Гласаат полнолетните државјани со избирачко право запишани во избирачкиот список, на местото каде што се евидентирани. Потребна е важечка лична карта или пасош, додека недобиената покана не е пречка за гласање. На оние што во 20 часот ќе се затекнат на гласачкото место или непосредно пред него ќе им биде овозможено да гласаат.
Изборниот молк трае до затворањето на гласачките места. ЦЕСИД и Ипсос најавија први процени на резултатите меѓу 21:30 и 22 часот, а ЦРТА ќе известува за излезноста, текот на гласањето и забележаните неправилности. Овие процени ќе бидат одвоени од официјалните резултати што ги утврдува Републичката изборна комисија.
