Skip to content
Канада и Европската Унија сакаат да изградат партнерство што ќе им даде поголема самостојност во свет во кој САД и Кина сè посилно ги диктираат условите. Но зад заедничката амбиција стојат различни замисли за идниот светски поредок, пишува Политико во пресрет на самитот во Монтреал на 29 и 30 октомври.
Канадскиот премиер Марк Карни се залага за сојуз на држави со средна моќ, кои заедно би можеле да им се спротивстават на притисоците на големите сили. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, пак, гледа можност ЕУ да стане средиште на поширок круг либерални демократии, со Канада како еден од најблиските партнери.
Разликите станаа видливи по нејзиниот предлог за „придружно членство“ на Канада во ЕУ. Според Политико, идејата изненадила дипломати од двете страни на Атлантикот, а Германија предводи отпор кон неа. Засега не е дефинирано што би значел таквиот статус и какви права и обврски би носел.
На самитот се очекува Карни, Фон дер Лајен и претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, да претстават „Сојуз за иднината“. Официјалната агенда опфаќа трговија, критични суровини, дигитални технологии, одбрана и образование. Отава ја истакнува можноста канадските енергетски и минерални ресурси да се поврзат со европскиот пазар, индустрија и истражување.
Сепак, приближувањето го отежнуваат и сопствените економски политики. Иницијативите „Купувај канадско“ и „Произведено во Европа“ можат да ги ограничат можностите на компаниите од партнерската страна да добиваат јавни договори. Политико посочува и на нерешени спорови околу увозните правила, даноците и европските еколошки барања.
Партнерството веќе има значителна економска основа. Според Европскиот совет, размената на стоки и услуги во 2025 година достигнала околу 130 милијарди евра. Во Монтреал лидерите ќе треба да покажат колку од политичките најави можат да претворат во конкретни договори, додека формата на поширокиот сојуз останува отворена.
