Skip to content
Граѓани утрово се собраа пред филијала на „Алта банка“ во Нови Сад, барајќи информации и можност да ги повлечат своите пари, откако Народната банка на Србија ѝ ја одзеде дозволата за работа на финансиската институција. Снимките што ги објави „Крени промени“ покажуваат редица пред банката, додека во јавноста се отвора прашањето што ќе се случи со депозитите и со банката во Македонија, чиј доминантен акционер е токму белградската „Алта банка“.
Одлуката на српската централна банка беше објавена денеска 31 октомври, по претходни супервизорски контроли со кои регулаторот се обидувал да обезбеди подобрување на ликвидноста.
Но, според официјалното соопштение, финансиската состојба на банката значително се влошила, а постоел и ризик од натамошно нарушување на нејзината способност да ги исполнува обврските кон клиентите.
Поради тоа, Народната банка на Србија оценила дека се загрозени интересите на штедачите и донела одлука за одземање на лиценцата.
Парите се осигурени до 50.000 евра, но исплатата допрва започнува
Српската Агенција за осигурување на депозити соопшти дека ќе започне со исплата на осигурените депозити најдоцна седум работни дена по донесувањето на судското решение за отворање стечајна постапка.
Во Србија депозитите се осигурени до 50.000 евра по депонент во една банка, без оглед на бројот на сметки.
Тоа значи дека граѓаните што имаат заштеди во рамките на овој лимит имаат законски гарантирано право на обесштетување, а оние со поголеми депозити остатокот ќе треба да го побаруваат во стечајната постапка.
Агенцијата дополнително ќе ги објави местата, условите и роковите за исплата.
Затоа, собирањето граѓани пред филијалите не значи дека банката продолжува редовно да исплаќа депозити по одземањето на дозволата.
Од менувачници до големи државни зделки, а потоа до стечај
Пропаѓањето на „Алта банка“ предизвика големо внимание и поради деловната историја на нејзиниот сопственик, српскиот бизнисмен Давор Мацура.
Неговата „Алта група“ започнала со бизнис со менувачници, а постепено се проширила во банкарството, платежните услуги, осигурувањето, недвижностите и други дејности.
Во последните години банката станала значаен партнер на големи српски јавни претпријатија, меѓу кои Електростопанството на Србија, белградскиот „Паркинг сервис“ и Авто-мото сојузот на Србија.
Но, брзата експанзија не успеала да спречи сериозни финансиски проблеми.
Непосредно пред одземањето на дозволата, српските медиуми објавија дека „Алта пеј“, компанија од истата групација, ги пренасочила плаќањата на деловните партнери преку сметки во „Поштанска штедионица“ и „ОТП банка“.
Тоа отвори дополнителни прашања за финансиската состојба на групацијата, иако самиот потег не претставува доказ за незаконско работење.
Што ќе се случи со „Алта банка“ во Македонија?
Македонската „Алта банка“ АД Битола, поранешна Стопанска банка Битола, е во доминантна сопственост на „Алта банка“ АД Белград.
Сепак, двете банки се одделни правни лица и работат под надзор на различни централни банки.
Одземањето на дозволата во Србија не значи автоматско затворање на македонската банка, но создава потреба од дополнителни информации за евентуалната финансиска изложеност кон матичната банка, капиталната стабилност и идната сопственичка структура.
Особено важно е дали стечајната постапка во Србија ќе има последици врз управувањето со доминантниот акционерски пакет во Битола.
Македонската Народна банка на 30 октомври ги оцени како непроверени наводите за сомнителни парични трансфери од Србија, нагласувајќи дека самиот прекуграничен трансфер не е доказ за незаконска активност.
Но, по одземањето на дозволата на белградската банка, јавноста има причина да очекува конкретни информации за тоа дали новонастанатата состојба влијае врз работењето на македонската институција.
Додека српските штедачи чекаат да започне законската исплата на нивните депозити, случајот со „Алта банка“ веќе не е само прашање на една банка што останала без лиценца, туку и тест за транспарентноста на финансискиот надзор во регионот.
