Skip to content
Општина Куманово во 2025 година склучила 97 договори за јавни набавки во вредност од 13,3 милиони евра, наспроти 81 договор вреден 5,9 милиони евра во 2024 година. Тоа претставува раст на договорената вредност од 126,4% за една година. Според анализата на „Рацин.мк“, изработена врз основа на податоците и документацијата од Електронскиот систем за јавни набавки (ЕСЈН), уделот на една компанија во вкупната вредност на договорите се зголемил од 27,9% во 2024 на 57% во 2025 година. Истовремено, вредноста на договорите склучени во постапки со само една понуда пораснала од 2,9 на шест милиони евра. Анализата покажува и дека договорот за спортската сала бил изменет деветпати, со зголемување на вредноста за околу 134.000 евра и повеќекратни продолжувања на роковите.
Од 5,9 на 13,3 милиони евра за една година
Според анализата на податоците за склучените договори за јавни набавки, Општина Куманово во 2024 година склучила 81 договор во вкупна вредност од 361,4 милиони денари, односно приближно 5,9 милиони евра.
Во 2025 година бројот на договори се зголемил на 97, а нивната вкупна вредност достигнала 818,2 милиони денари, или околу 13,3 милиони евра.
Тоа претставува раст од 126,4% на вредноста на договорите за една година, додека бројот на договорите пораснал за околу 20%.
Со други зборови, Куманово во 2025 година не само што склучувало повеќе договори, туку склучувало и значително поскапи договори.
Овие износи се однесуваат на вредноста на склучените договори, а не на реално извршените исплати од општинскиот буџет.
КООП ИНЖЕНЕРИНГ со 57% од вредноста на договорите
Најголем дел од договорената вредност во 2025 година е концентриран кај една компанија.
КООП ИНЖЕНЕРИНГ ДОО Куманово добила 17 договори со вкупна вредност од 466,7 милиони денари, односно приближно 7,6 милиони евра.
Ова претставува 57% од вкупната вредност на анализираните договори на Општина Куманово во 2025 година.
За споредба, во 2024 година истата компанија имала десет договори во вредност од 100,8 милиони денари.
Така, за една година вредноста на договорите со оваа компанија се зголемила за повеќе од четири и пол пати.
Концентрацијата не завршува кај прворангираната компанија. Трите компании со најголема вредност на договорите заедно опфаќаат 71,7%, додека првите пет опфаќаат речиси 80% од вкупната договорена вредност.
Овие податоци покажуваат висока концентрација на јавните набавки кај релативно мал број економски оператори. Самата концентрација не претставува доказ за незаконитост, но е важен показател за структурата на општинските набавки и распределбата на договорите.
Шест милиони евра во постапки со само една понуда
Друг значаен показател е конкуренцијата во постапките.
Во 2025 година, од 97 анализирани договори, 35 биле склучени во постапки во кои била поднесена само една понуда.
Нивната вкупна вредност изнесува 371,1 милиони денари, односно околу шест милиони евра.
Тоа значи дека 45,4% од вкупната вредност на договорите во 2025 година произлегува од постапки со само една понуда.
Во 2024 година, пак, биле евидентирани 34 вакви договори, во вкупна вредност од 178 милиони денари.
Бројот на договорите со една понуда останал речиси ист, но нивната вредност за една година се зголемила повеќе од двојно.
Поднесувањето само една понуда не значи дека постапката е незаконска. Сепак, кај јавните набавки конкуренцијата е важна бидејќи овозможува споредување на повеќе понуди и создава услови за поповолни цени.
Големи инфраструктурни договори
Меѓу договорите со највисока вредност се издвојуваат инфраструктурните проекти.
Еден од најголемите е договорот за изградба на водоводна и канализациска инфраструктура во индустриската зона Речица, склучен со КООП ИНЖЕНЕРИНГ.
Договорот, поврзан со огласот 19989/2024, е во вредност од 208,6 милиони денари, односно приближно 3,4 милиони евра. За постапката била поднесена една понуда, а договорот бил склучен на 3 февруари 2025 година.
Истата компанија добила и договор за инфраструктурни работи поврзани со индустриска улица, по огласот 15378/2025, во вредност од 75,8 милиони денари, односно околу 1,2 милиони евра. И во оваа постапка била поднесена една понуда.
Меѓу договорите е и реконструкцијата на улицата 425 во населбата Иго Тричковиќ, по огласот 15410/2025, со вредност од 32,8 милиони денари.
За овој договор во септември 2026 година е објавена измена со која се продолжува рокот за изведба поради непредвидени работи на терен, без промена на договорената вредност.
Овие проекти имаат различен предмет и обем на работа. Нивните вредности сами по себе не овозможуваат заклучок дали договорените цени се повисоки или пониски од пазарните.
Спортската сала: Девет измени на договорот
Посебно внимание во анализата привлекува договорот за работи на спортската сала во Куманово.
По огласот 05534/2024, Општина Куманово склучила договор со компанијата КИНГ ТРЕЈД КО ДОО Кочани во вредност од 69.885.289,88 денари, односно околу 1,14 милиони евра.
Предметот на набавката опфаќал браварски работи, надворешни скали, осветлување, партерно уредување, набавка на висечки четиристран мултифункционален семафор и други работи на спортската сала.
Документацијата покажува дека за овој договор биле објавени девет известувања за измени, од септември 2024 до ноември 2025 година.
Измените се однесувале на дополнителни работи, кусоци и вишоци, како и на повеќекратни продолжувања на роковите.
Договорот поскапел за 8,26 милиони денари
На 14 ноември 2024 година е објавено известување за измена со која вредноста на договорот е зголемена за 8.260.118 денари, односно приближно 134.000 евра.
Со тоа договорената вредност пораснала од 69,89 на 78,15 милиони денари, што претставува зголемување од 11,82%.
Како образложение е наведено:
„Предмет на овој Анекс бр. 2 е уредување на кусоци, вишоци и набавка на дополнителни непредвидени работи кон горенаведениот основен Договор.“
Во јавно достапните известувања за измените не е приложена детална пресметка од која може да се утврди кои конкретни работи биле дополнително договорени и колкава била нивната поединечна вредност.
Според известувањето за реализација, објавено на 9 февруари 2026 година, конечната реализирана вредност изнесувала 77.967.883 денари.
Овој износ е за околу 8,08 милиони денари повисок од првично склучениот договор, но е нешто понизок од вредноста утврдена со измената.
Роковите продолжувани од различни причини
Хронологијата на измените покажува дека продолжувањето на роковите не било еднократно.
На 4 септември 2024 година е објавена измена во која се наведуваат кусоци и вишоци и продолжување на изведбата за 15 дена.
На 12 декември 2024 година следува ново известување, овојпат со образложение за непредвидени работи на терен.
На 5 март 2025 година рокот за завршната фаза е продолжен за дополнителни 60 дена. Во известувањето се наведува дека вкупниот период со продолжувањата изнесува 260 дена.
На 19 мај 2025 година е објавена уште една измена, со која како причина се наведуваат непредвидени работи што го зголемиле обемот на проектот, како и забелешки од Олимпискиот комитет. Во ова известување како планиран датум за завршување е наведен 30 јуни 2025 година.
Еден месец подоцна, на 19 јуни, е објавена измена со кратко образложение „кусоци – вишоци“, без промена на вредноста.
На 27 јуни 2025 година следува ново продолжување, овојпат поради промена на стручниот надзор и потребата од проверка на обемната градежна документација. Како нов планиран датум за завршување е наведен 31 август 2025 година.
На 29 август рокот повторно е продолжен, за дополнителни 60 дена, од административно-технички причини, до 31 октомври 2025 година.
Последната објавена измена е од 25 ноември 2025 година, кога рокот повторно е продолжен поради административно-технички обврски поврзани со промената на стручниот надзор и проверката на документацијата. Како нов краен датум е наведен 30 ноември 2025 година, односно 30 дена по претходно утврдениот рок.
Во ова последно официјално известување има и неусогласеност во наведувањето на времетраењето: продолжувањето е опишано со формулацијата „30 (два) месеца“, иако наведените датуми покажуваат продолжување од 30 дена.
Од деветте објавени измени на договорот за спортската сала, само една предвидувала зголемување на вредноста, за 8,26 милиони денари. Останатите се однесувале на продолжување на роковите или на други договорни усогласувања без дополнително зголемување на цената.
Иако во известувањата се наведени причините за измените, јавно достапната документација не содржи детална пресметка на дополнителните работи, ниту доволно информации за да се утврди оправданоста на секое продолжување на роковите. За целосна проверка неопходни се анексите на договорот, градежните дневници и извештаите од стручниот надзор.
Што покажуваат податоците за Куманово?
Анализата на јавните набавки на Општина Куманово за 2024 и 2025 година издвојува три карактеристики.
Првата е значителниот раст на вредноста на договорите, од 5,9 на 13,3 милиони евра.
Втората е високата концентрација кај мал број компании. Само една компанија учествува со 57% во вкупната договорена вредност за 2025 година, додека петте компании со најголеми договори опфаќаат речиси 80%.
Третата е ограничената конкуренција кај значителен дел од набавките: договори вредни околу шест милиони евра биле склучени во постапки со само една понуда.
Случајот со спортската сала дополнително покажува колку е важно да се следи не само првично склучениот договор, туку и неговите последователни измени, конечната вредност и роковите за реализација.
Податоците не претставуваат доказ за незаконско постапување. Тие овозможуваат увид во распределбата на договорените средства, степенот на конкуренција и промените што настанувале во текот на реализацијата на одделни проекти.
Оваа анализа е дел од истражувачката серија на „Рацин.мк“ за јавните набавки во македонските општини. Во следните продолженија ќе ги анализираме тендерите и склучените договори и во други општини, со фокус на вредноста на набавките, конкуренцијата меѓу понудувачите и компаниите што добиваат најголем дел од јавните средства.
