Skip to content
На пацифичките острови, зад плажите и палмите од туристичките разгледници, жителите живеат со страв дека следната поплава може да им го однесе домот. Во пресрет на климатскиот самит КОП31 во Анталија, островските заедници бараат поголемите загадувачи да ги намалат емисиите и да помогнат во заштитата на нивните населби.
Во Јавусанија, село близу западниот брег на Фиџи, 31-годишната Леси Рокококо се сеќава на четири соседски куќи што ги однела поплава. Нејзиниот дрвен дом, подигнат на столбови, се наоѓа на само неколку метри од реката Нади. Додека двегодишната ќерка си игра во близина, мајката размислува како да ја заштити од искуствата со кои самата пораснала.
Во репортажата што ја пренесува Н1, мештаните раскажуваат дека поплавите ги отсекуваат домовите од остатокот на селото, а ерозијата постепено го одзема земјиштето покрај реките. Преселувањето би донело поголема безбедност, но би значело и напуштање на местата каде што нивните семејства живееле со генерации.
Зад овие сведоштва стои голема нерамнотежа меѓу одговорноста и последиците. Според Светската метеоролошка организација, пацифичките острови придонесуваат со само 0,02 отсто во глобалните емисии. Истовремено, околу 90 отсто од нивното население живее на помалку од пет километри од брегот, а половина од инфраструктурата се наоѓа на растојание до 500 метри од морето.
Морето ја зголемува изложеноста на овие заедници. Во извештајот објавен во јули 2026 година, Светската метеоролошка организација наведува дека нивото на морето во југозападниот Пацифик растело просечно за околу 3,7 милиметри годишно во периодот од 1999 до 2025 година.
Организацијата предупредува и на затоплувањето и закиселувањето на океанот. Почестите и подолготрајни морски топлотни бранови ги нарушуваат екосистемите и рибарството, од кои зависат приходите и исхраната на многу островски семејства.
Климатскиот самит КОП31 ќе се одржи од 9 до 20 ноември во Анталија. За пацифичките држави, пристапот до пари за приспособување на климатските промени е меѓу главните прашања со кои влегуваат во преговорите.
Програмата на Обединетите нации за животна средина предупредува дека продолжувањето на сегашните политики би можело да доведе до глобално затоплување од околу 2,8 степени во текот на овој век. Нејзиниот извештај за 2026 година бара итни намалувања на емисиите за да се ограничат висината и траењето на надминувањето на целта од 1,5 степен во однос на прединдустрискиот период.
На октомвриската средба на пацифичките министри во Нади, министерката за животна средина и климатски промени на Фиџи, Линда Табуја, ги издвои зачувувањето на целта од 1,5 степен, полесниот пристап до климатско финансирање и заштитата на океанот. Таа побара средствата да стигнуваат до заедниците и луѓето што веќе се справуваат со последиците.
