Skip to content
Судот изрекол забрана за приближување, полицијата имала пријава за насилство, а Центарот за социјална работа бил вклучен во постапката. И покрај тоа, 17-годишната Билјана Кириќ од Богданци е мртва. Нејзиниот случај отвора сериозни прашања за тоа како институциите ја следеле опасноста, дали мерките биле доволни и дали можело да се спречи трагедијата.
Поради последниот случај на сомнеж за фемицид, неформалната иницијатива „Ниту една повеќе!“ за недела, 8 ноември, во 12 часот најави протест во Скопје. Маршот ќе започне во паркот „Жена Борец“ и ќе помине покрај институциите од кои се бараат конкретни одговори.
Пријава на 30 септември, судски мерки на 16 октомври, трагедија на 3 ноември
Според хронологијата што ја презентираше директорот на Бирото за јавна безбедност, Александар Јанев, првата пријава за физичко насилство била евидентирана на 30 септември.
По пријавата, 21-годишниот партнер бил приведен, а подоцна против него била поднесена кривична пријава за телесна повреда при вршење семејно насилство.
На 16 октомври биле изречени судски мерки за заштита, а полицијата изготвила план за безбедност на девојката.
Меѓу мерките била и забрана за приближување на помалку од 100 метри до нејзиното живеалиште, училиште и други определени места.
На 3 ноември Билјана беше пронајдена мртва во опожарено возило, а во близина било пронајдено телото на нејзиниот партнер.
Обвинителството соопшти дека првичните докази упатуваат на убиство и самоубиство, но конечните околности треба да се утврдат со истрагата. Сител Телевизија+2
Кој контролирал дали забраната се почитува?
Токму ова прашање е во центарот на барањата за институционална одговорност.
Од Обвинителството посочиле дека по изрекувањето на мерките немало нова пријава за нивно прекршување. Според презентираната полициска хронологија, при последователните контакти со Билјана и нејзиниот татко било наведено дека немало контакт со момчето и дека мерките се почитувале.
Но отсуството на нова пријава не дава одговор на прашањето дали процената на ризикот била соодветна и дали биле потребни дополнителни мерки.
Особено кога станува збор за малолетна девојка која претходно пријавила физичко насилство.
Прашањето што институциите треба да го разјаснат е дали постапките биле само формално спроведени или обезбедиле реална заштита. 24часа+1
Протест против неказнивоста и институционалните пропусти
Иницијативата „Ниту една повеќе!“ бара целосна истрага за случајот и јавно утврдување дали постојат институционални пропусти.
Организаторите инсистираат јавноста да добие одговор кој постапувал по пријавите, кои мерки биле преземени и зошто тие не го спречиле смртоносниот исход.
Покрај барањата за конкретниот случај, иницијативата бара и усвојување на измените на Законот за спречување и заштита од насилство врз жените и семејно насилство, кои, според организаторите, биле доставени во Собранието во август.
Дополнително се бара враќање на поимот „род“ во законските и стратешките документи од кои бил отстранет, како и одговорност за носителите на јавни функции што оправдуваат или нормализираат насилство врз жените.
Законските мерки не се доволни ако ризикот не се следи
Случајот во Богданци повторно го отвора прашањето за разликата меѓу формалната институционална постапка и ефективната заштита.
Забрана за приближување, план за безбедност и поднесена кривична пријава се важни инструменти, но нивното постоење само по себе не докажува дека ризикот од повторно насилство е отстранет.
За да се утврди дали постоел пропуст, неопходно е да се испитаат процената на опасноста, комуникацијата меѓу полицијата, Обвинителството и социјалните служби, контролата на мерките и сите информации со кои располагале надлежните институции.
Тоа е суштината и на неделниот протест: барањето да се утврди не само што било преземено по пријавите, туку и дали постапувањето било доволно за да се заштити животот на девојката.
Во земја во која по секое ново убиство на жена повторно се отвора прашањето за институционалната заштита, случајот на Билјана не смее да остане без целосно утврдена хронологија и одговорност за евентуалните пропусти.
