Skip to content
За време на Студената војна, американските разузнавачки агенции спроведоа тајна операција за пресретнување на советските воени комуникации. За да го направат ова, тие поставија уред за прислушување на подводен телефонски кабел во Охотското Море на Далечниот Исток на Советскиот Сојуз. Операцијата траеше речиси 10 години, сè додека поранешен американски разузнавач не ги предаде нејзините тајни на СССР. Ова го објави Indian Defense Review.
Како Американците поставија уред за прислушување на длабочина од 120 метри?
Операцијата „Бршлен ѕвончиња“ започна во 1971 година со учество на Агенцијата за национална безбедност на САД, Морнарицата и Централната разузнавачка агенција. Американците бараа телефонски кабел што ги поврзува советските поморски објекти во Владивосток и Петропавловск-Камчатски.
Во 1972 година, подморницата USS Gallibut ја откри на околу 120 милји од брегот и на длабочина од приближно 120 метри. Нуркачите прикачија уред на кабелот што ги пресретнуваше разговорите без да ја оштети линијата. Подоцна ова беше заменето со пософистициран систем способен за снимање разговори за понатамошна анализа.
Какви советски тајни добиваа Американците?
Американските подморници се враќаа на местото на инсталација приближно еднаш месечно за да ги преземат снимките. Потоа тие им беа предавани на аналитичарите во Националната агенција за безбедност.
Пресретнатите разговори се однесуваа на движењата на подморниците, воените тактики, нуклеарните капацитети и развојот на ракетите. Според експертите, овие податоци им помогнаа на Соединетите Држави за време на преговорите за ограничување на стратешкото оружје, кои завршија со потпишување на Договорот за намалување на стратешкото офанзивно оружје во 1979 година, потпишан од Џими Картер и Леонид Брежњев.
Како беше загрозена американската операција?
Во 1981 година, сателитските снимки ги фатија советските воени бродови и подводен истражувачки брод над местото на прислушување. Американската подморница USS Parche ја прегледа областа и потврди дека уредот исчезнал. Подоцна беше откриено дека класифицираните информации биле дадени од Роналд Пелтон, поранешен вработен во Националната агенција за безбедност. Поради финансиски проблеми, во 1980 година тој се обрати до советската амбасада во Вашингтон и понуди разузнавачки информации во замена за пари. За откривањето на операцијата, Пелтон првично добил 5.000 долари, а потоа уште 30.000 долари. Предавникот бил осуден на три доживотни затворски казни.
Идентитетот на Пелтон бил откриен дури во 1985 година, откако еден дезертер на КГБ го открил неговото име. За време на истрагата на ФБИ, тој признал шпионажа и добил три доживотни затворски казни. Сепак, бил ослободен во 2015 година по речиси 30 години зад решетки. Пелтон починал во 2022 година на 80-годишна возраст.
Уредот, конфискуван од Советите, подоцна станал музејски експонат во Музејот на вооружените сили во Москва. На него е означено: „Сопственост на Владата на Соединетите Американски Држави“.
