Повеќечасовен мрак и рок за плаќање до петок го одбележаа денот вчера на УКИМ, откако неплатените сметки доведоа до исклучување на струјата во Ректоратот и во дел од факултетите. Прекинот отвори прашања за безбедноста на лабораторискиот материјал и за одговорноста на Владата и универзитетското раководство, кои треба да објаснат како дозволиле основните услови за работа да зависат од договор постигнат по исклучувањето.
Снабдувањето беше обновено по неколку часа, откако бил постигнат договор сметките да се платат до петок, 20 ноември. Доколку обврските не се подмират во договорениот рок, објектите се соочуваат со ново исклучување.
Прекинот почнал вчера наутро. Без струја останале Ректоратот, Машинскиот факултет, Факултетот за електротехника и информациски технологии, Природно-математичкиот факултет и Факултетот за земјоделски науки и храна. Дел од медиумите објавија дека долгот кон снабдувачот се проценува на околу половина милион евра. До вчеравечер немаше јавно објавена пресметка по факултети, ниту потврда дека парите за исплата се обезбедени.
Исклучувањето ја отвора одговорноста на Владата, Министерството за образование и наука и управата на УКИМ. Тие треба да објаснат од кога доспеваат неплатените сметки, кој бил задолжен да ги подмири и дали некој реагирал на предупредувањата пред прекинот. Договорот за плаќање до петок даде време за исплата. Прашањето е зошто институциите стигнаа до тој договор дури откако факултетите останаа без струја.
Од Факултетот за ветеринарна медицина, професорката Јована Стефановска јавно посочи дека струјата била исклучена и таму. Таа предупреди на последиците што подолг прекин може да ги има за реагенсите и примероците што се чуваат на контролирана температура. Факултетот има лаборатории за практична настава, истражувања и анализи, а до средата вечерта немаше јавно објавен извештај за тоа кои простории биле погодени и дали е утврдена штета.
За Медицинскиот факултет нема потврда дека бил опфатен со прекинот. Кај лабораториите што останале без струја, процената зависи од траењето на прекинот, температурните записи и од тоа дали критичната опрема имала резервно напојување. Ако условите за чување излегле од дозволените граници, дел од материјалот може да стане неупотреблив. Прекинот може да наложи и повторување на анализите што биле во тек.
Случајот со УКИМ се случува во услови на наталожени сметки за струја во јавниот сектор. Според податоците на ЕСМ што ги пренесе Телма, јавните и државните институции ѝ должат на таа компанија над 24 милиони евра. Тоа е одделна сума од проценетиот долг поради кој беа исклучени објектите на УКИМ. Телма објави и дека долгот кон ЕСМ пораснал за околу осум милиони евра и покрај претходното задолжение од Владата институциите да ги подмират обврските.
Телма извести дека поради неплатени сметки ризик од исклучување има и за Пошта и за дел од културните установи. За Владата, тоа е веќе прашање на буџетско управување. Треба да покаже кои установи имаат доспеани обврски, колку средства им се на располагање и кој треба да интервенира пред долгот да доведе до прекин на јавна услуга.
До петок треба да се разјасни кој ќе ги плати сметките и од кои средства. Од УКИМ и од засегнатите факултети се очекуваат и податоци за тоа колку траел прекинот во секој објект, дали имало одложени вежби или анализи и дали биле зачувани примероците што бараат непрекинато ладење.

