Skip to content
Дали јунскиот скок на градежните дозволи бил почеток на посилен инвестициски бран или само едномесечно забрзување? Одговорот треба да пристигне денес напладне, кога Државниот завод за статистика ќе ги објави податоците за одобренијата за градење издадени во јули.
Основата за споредба е силна. Во јуни биле издадени 296 одобренија за градење, дури 39% повеќе отколку во истиот месец минатата година. Предвидената вредност на објектите изнесувала 6,364 милијарди денари и била за 31% повисока на годишно ниво.
Зад дозволите стоеле планови за изградба на 754 станови со вкупна корисна површина од 64.266 квадратни метри. Едноставната пресметка покажува просечна планирана површина од околу 85 квадратни метри по стан, но тоа не значи дека сите станови се со иста големина.
Најголемиот дел од одобренијата, вкупно 200 или 67,6%, биле за објекти од високоградба. За нискоградба биле издадени 26 одобренија, додека 70 се однесувале на реконструкции. Овие податоци покажуваат дека главниот двигател на јунскиот раст биле плановите за нови згради и други објекти од високоградбата.
Полошкиот Регион бил најактивен со 70 одобренија за градење. Јулскиот пресек треба да покаже дали градежната активност останала концентрирана во истиот дел од земјата или тежиштето се префрлило кон Скопскиот, Југозападниот и другите региони.
Интересна е и структурата на инвеститорите. Кај 218 од вкупно 296 планирани објекти како инвеститори се јавувале физички лица, додека деловни субјекти биле инвеститори кај 78 објекти. Сепак, бројот на одобренија не покажува колкави се проектите, бидејќи едно одобрение може да се однесува на семејна куќа, а друго на станбен комплекс со десетици станови.
Токму бројот на планирани станови, нивната вкупна квадратура и предвидената вредност ќе бидат најважните показатели во новото соопштение. Ако јулските бројки останат високи и во споредба со истиот месец од 2025 година, тогаш јунскиот раст би добил поголема тежина како дел од поширок тренд.
Но, градежната дозвола е само административен предуслов, а не доказ дека изградбата навистина почнала. Статистиката не покажува колку од проектите веќе станале активни градилишта, кога инвеститорите ги платиле комуналиите, ниту кога становите би биле завршени и понудени на пазарот.
Затоа растот на дозволите не треба автоматски да се претставува како раст на понудата на готови станови. За вистинската слика се потребни и податоци од општините за платените комуналии, од Катастарот за новозапишаните објекти и од градежната статистика за завршените станови.
Поголем број дозволи може да сигнализира засилен интерес за инвестирање, но отвора и прашања за урбанистичкото планирање, сообраќајот, паркирањето и капацитетот на водоводната, канализациската и енергетската инфраструктура во најактивните општини.
ДЗС денес треба да објави и нов индекс на увозните цени на коксот и рафинираните нафтени производи. Во јуни тие цени паднале за 12,6% во споредба со мај, но останале за 41,7% повисоки на годишно ниво. Овој индекс не ја покажува директно цената на горивата на бензинските станици, но може да биде ран показател за притисоците во енергетскиот увоз.
До објавувањето на јулските податоци во 12 часот не може да се тврди дека градежниот скок продолжил. Новите бројки ќе треба да се споредат и со јуни и со јули 2025 година, бидејќи едномесечната промена сама по себе не е доволна за прогласување градежен бум.
