Храната повторно поскапе, транспортот поевтини: што открива инфлацијата пред новиот скок на горивата?

Храната повторно тргна нагоре во август, додека транспортот поевтини. Но оваа статистичка слика не го опфаќа новиот ценовен удар врз возачите: поскапувањето на бензините и дизелот што стапува во сила денес, 8 септември.

Инфлацијата во август изнесувала 0,4% во однос на јули и 2,6% на годишно ниво, објави Државниот завод за статистика. Во јули месечната инфлација изнесуваше 0,1%, а годишната 2,3%, што покажува ново забрзување на растот на трошоците.

Најголемиот месечен раст во август е забележан кај рекреацијата, спортот и културата, каде што цените пораснале 3,1%. Рестораните и услугите за сместување поскапеле 2,5%, личната нега 0,6%, храната и безалкохолните пијалаци 0,5%, а домувањето и енергијата 0,2%.

Кај храната се случил јасен пресврт. Во јули таа поевтинила 1,1% во однос на јуни, за во август повторно да поскапи 0,5%. Спротивно движење има кај транспортот: по јулскиот раст од 4,4%, во август трошоците во оваа група се намалиле 0,8%.

Што значат овие проценти за семејниот буџет? Редакциски модел со 18 секојдневни производи и услуги, распоредени во официјалните групи на ДЗС – храна, сметки за домот, средства за домаќинство, лична хигиена, облека, транспорт, рекреација и угостителски услуги – покажува дека примерна месечна кошница од 32.000 денари би поскапела за околу 147 денари. Кај двочлено домаќинство со моделирани трошоци од 56.000 денари зголемувањето би изнесувало околу 287 денари, а кај четиричлено семејство со кошница од 85.000 денари – околу 406 денари.

Овие пресметки се редакциски модели засновани врз групните индекси на ДЗС и не претставуваат официјална синдикална или државна потрошувачка кошница.

Одделно од августовската инфлација, РКЕ ги зголеми максималните цени на бензините за три денари, а на дизелот за шест денари по литар. ЕУРОСУПЕР БС-95 сега изнесува 97 денари, ЕУРОСУПЕР БС-98 чини 99 денари, а ЕУРОДИЗЕЛ 101 денар за литар.

За домаќинство што купува 50 литри гориво, тоа значи дополнителни 150 денари за бензин или 300 денари за дизел во споредба со претходните максимални цени. Тоа е директна пресметка на новиот ценовник, а не процена колку горивата ќе ја зголемат вкупната инфлација. Нивниот директен и евентуален индиректен ефект врз другите цени првпат ќе може да се види во септемвриските податоци.