Македонците сè повеќе играат на светските берзи, во 2025 вложиле повеќе од 100 милиони евра

Ако пред десетина години просечниот Македонец најчесто размислуваше како да ги зачува парите во банка, денес сè повеќе размислува како да ги инвестира. Најновите податоци покажуваат дека македонските граѓани и компании забрзано го насочуваат својот капитал кон странските берзи, при што вкупните вложувања во странски хартии од вредност веќе ја надминаа психолошката граница од 100 милиони евра, објави Блумберг Адрија.

Она што е може да се заклучи е дека не станува збор само за финансиска статистика, туку за показател дека во Македонија се создава нова генерација инвеститори.

Што им нудат странските пазари што Македонија не може?

Одговорот е едноставен – избор и ликвидност.

На Македонската берза има ограничен број компании, а тргувањето е релативно мало. Дури и во години кога акциите на неколку успешни компании носат солидни приноси, пазарот останува тесен и плиток во споредба со светските финансиски центри. Дополнително, учеството на странски инвеститори во прометот на Македонската берза со години се движи на ниско ниво, што дополнително ја ограничува ликвидноста, укажува анализата на Блумберг Адрија.

Од друга страна, преку неколку клика денес може да се инвестира во најголемите светски компании, во индексот S&P 500, во технолошки гиганти, здравствени компании, енергетски корпорации или глобални фондови.

За многумина тоа е далеку попривлечно отколку да се чека појавување на нова инвестициска можност на домашниот пазар.

Интернетот ја урна последната бариера

До пред неколку години инвестирањето во странство беше сложена процедура резервирана за побогатите граѓани.

Денес младите инвеститори активно разменуваат искуства за глобални брокерски платформи, ETF фондови и американски индекси. На домашните финансиски форуми и социјални мрежи сè почесто се дискутира за долгорочно инвестирање во S&P 500, наместо за класично штедење во банка.

Ова претставува значајна промена во финансиската култура на земјата.

Дали ова е лоша вест за Македонија?

Не нужно.

Од една страна, позитивно е што граѓаните стануваат финансиски пообразовани и бараат подобри приноси за своите заштеди. Тоа значи дека капиталот повеќе не мирува на сметки со минимални камати, туку се насочува кон продуктивни инвестиции.

Но од друга страна, овој тренд испраќа и предупредувачка порака.

Кога македонските инвеститори сè повеќе ги избираат Њујорк, Франкфурт или Лондон наместо Скопје, тоа значи дека домашниот пазар не успева доволно да ги привлече нивните пари. Практично, дел од домашниот капитал бара можности за раст надвор од земјата.

Што следува?

Сегашниот тренд веројатно ќе продолжи. Новите генерации имаат полесен пристап до информации, глобалните брокерски платформи стануваат подостапни, а инвестирањето во индексни фондови веќе не е тема само за финансиски професионалци.

Прашањето повеќе не е дали Македонците ќе инвестираат во странство, туку колкав дел од своите заштеди ќе го насочат таму.

Парадоксално, рекордните 110 милиони евра вложени на странските берзи во 2025 година не се само приказна за светските пазари. Тоа е приказна за Македонија. За една земја во која граѓаните сè помалку се задоволуваат со улогата на штедачи, а сè повеќе сакаат да бидат инвеститори. Но и за земја чиј финансиски пазар сè уште не успева целосно да ја задржи таа нова инвеститорска енергија дома, заклучува Блумберг Адрија во својата анализа.