Мигрантите создале половина од економскиот раст на Шпанија – десницата бара ограничувања пред изборите

By dronepicr - Aerial view of Barcelona, Spain, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=134028933
By dronepicr – Aerial view of Barcelona, Spain, CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=134028933

Мигрантските работници придонеле за приближно половина од економскиот раст на Шпанија меѓу 2022 и 2025 година и за повеќе од две третини од растот на вработеноста, покажуваат податоците на Банката на Шпанија. Но, десет дена пред парламентарните избори, партиите предлагаат различни модели на миграциска политика, а инвеститорите предупредуваат на можни последици за економијата.

Миграцијата стана еден од најзначајните фактори за економскиот раст на Шпанија, но и едно од најспорните прашања во предизборната кампања пред парламентарните избори закажани за 29 ноември 2026 година.

Според анализа на Ројтерс, објавена на 19 ноември, приливот на странски работници помогнал шпанската економија во изминатите години да остварува повисоки стапки на раст од просекот во еврозоната.

Но, дел од инвеститорите и економистите предупредуваат дека евентуалното воведување построги ограничувања на миграцијата би можело да влијае врз достапноста на работна сила, потрошувачката и економскиот раст.

Повеќе од 1,2 милиони дополнителни странски работници

Од 2022 година бројот на странски работници во Шпанија се зголемил за повеќе од 1,2 милиони.

Странските државјани и мигрантите учествуваат со над 16 отсто меѓу работниците опфатени со системот на социјално осигурување, додека населението родено во странство сочинува околу 14 отсто од вкупното население, според податоците наведени во анализата на Ројтерс.

Приближно половина од странските работници доаѓаат од Латинска Америка.

Најзначаен е податокот на Банката на Шпанија според кој мигрантите придонеле за околу половина од растот на бруто-домашниот производ во периодот од 2022 до 2025 година, што одговара на околу 1,7 процентни поени од растот.

Истовремено, нивниот придонес изнесувал повеќе од две третини од зголемувањето на вработеноста во истиот период.

Овие бројки покажуваат дека странската работна сила станала важен дел од економскиот модел на земјата.

Шпанија расте двојно побрзо од еврозоната

Шпанската економија во 2025 година пораснала за 2,6 отсто, што е приближно двојно повеќе од просекот на еврозоната.

Владата очекува раст од 2,6 отсто и во 2026 година, додека прогнозата за 2027 година изнесува 2,2 отсто.

Според економистите на ING, Шпанија во последните три години остварувала просечен годишен раст од околу 2,9 отсто, наспроти 1,1 отсто во Европската Унија.

Но, зад позитивните макроекономски показатели се појавува и друг проблем: растот на економијата по жител не го следи целосно растот на вкупниот БДП.

Зголемувањето на населението ја проширува работната сила и потрошувачката, но не гарантира автоматски повисока продуктивност или подобар животен стандард за сите граѓани.

Десницата најавува построга миграциска политика

Прашањето за миграцијата доби дополнителна политичка тежина пред изборите закажани за 29 ноември.

Конзервативната Народна партија, предводена од Алберто Нуњез Феихо, предлага селективен пристап кон миграцијата, со задржување на можноста за ангажирање странски работници во секторите каде што има недостиг од кадар.

Партијата Вокс, пак, се залага за значително построги мерки, вклучително и ограничување на имиграцијата, поинтензивни депортации и промени во правилата за регулирање на престојот.

Од друга страна, владата на Педро Санчез ја брани политиката на олеснет пристап до пазарот на трудот, признавање на странските квалификации и организирано вработување работници од други земји.

Вокс тврди дека со пониски даноци, помалку бирократија и ограничување на јавните трошоци може да се поттикне економскиот раст.

Економските последици од евентуалните промени ќе зависат од конкретните мерки, особено од тоа дали би се однесувале на легалната работна миграција или првенствено на нерегуларните пристигнувања.

Инвеститорите стравуваат од недостиг на работници

Во анализата на Ројтерс, Oxford Economics предупредува дека построги правила за имиграција би можеле да ја намалат предноста што Шпанија ја има во економскиот раст во однос на еврозоната.

Barclays, исто така, укажува на ризик од забавување на растот на работната сила.

Шпанскиот министер за економија Карлос Куерпо оценува дека ограничувачките политики би можеле да го ослабат пазарот на трудот, да ја намалат потрошувачката и да влијаат врз буџетските приходи.

Но, не сите економисти имаат иста проценка.

Николас Лопез од Singular Bank смета дека зголемувањето на миграцијата во одредени сегменти придонело за раст на работни места со пониски квалификации и дека евентуалните ограничувања не мора нужно негативно да се одразат врз финансиските пазари.

Ова ја покажува разликата меѓу количествениот раст на економијата и неговиот ефект врз продуктивноста, платите и животниот стандард.

Недостигот од станови е дополнителен предизвик

И покрај економскиот раст, Шпанија се соочува со сериозна станбена криза.

Според проценките наведени од премиерот Санчез, на земјата ѝ недостигаат околу 750.000 станови.

Владата смета дека странската работна сила може да помогне во надминувањето на недостигот од градежни работници и во забрзувањето на станбената изградба.

Истовремено, растот на населението создава дополнителна побарувачка за станови, што го усложнува проблемот со цените и достапноста на домувањето.

Незадоволството од станбените трошоци веќе предизвика протести и штрајкови, покажувајќи дека силните макроекономски показатели не се секогаш проследени со подобрување на секојдневниот живот.

Економски раст или ограничување на миграцијата?

Шпанскиот пример отвора поширока европска дилема: како земјите со недостиг од работници да го одржат економскиот раст, а истовремено да одговорат на политичките и социјалните предизвици поврзани со миграцијата.

Податоците на Банката на Шпанија укажуваат на значителен придонес на мигрантите во растот на производството и вработеноста.

Но, ефектите од миграциската политика не се сведуваат само на бројот на пристигнати работници. Важни се и нивната интеграција, продуктивноста, пристапот до домување и капацитетот на јавните услуги.

Пред изборите на 29 ноември, токму овие прашања стануваат дел од расправата за идниот економски модел на Шпанија.

Рацин.мк ве прашува:

Кој најмногу придонесува говорот на омраза да стане нормална појава во Македонија?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Кој најмногу придонесува говорот на омраза да стане нормална појава во Македонија?