Skip to content
Цената на бакарот на светските пазари бележи силен раст, поттикнат од развојот на вештачката интелигенција, електричните автомобили и енергетската инфраструктура. Побарувачката расте побрзо отколку што рударската индустрија може да го зголеми производството, а аналитичарите предупредуваат дека во следната деценија светот би можел да се соочи со сериозен недостиг од овој метал.
Бакарот станува една од најважните суровини во современата економија. На 20 октомври 2026 година неговата цена се движи околу 14.400 долари за тон, што претставува годишен раст од приближно 34 отсто.
Според податоците на Trading Economics, цената во изминатиот месец забележала благо намалување, но на годишно ниво останува значително повисока. Ова покажува дека, и покрај краткорочните берзански осцилации, интересот за бакарот останува силен.
Причината не е само традиционалната индустрија. Бакарот има клучна улога во електрификацијата на светската економија, бидејќи е одличен спроводник на електрична енергија. Тој се користи во електричните автомобили, каблите, трансформаторите, ветерните и соларните електрани, но и во инфраструктурата неопходна за развој на вештачката интелигенција.
Новите дата-центри бараат големи количини електрична енергија, а нивното поврзување со електроенергетските мрежи дополнително ја зголемува потребата од бакар.
Меѓународната агенција за енергија очекува потрошувачката на електрична енергија поврзана со дата-центрите значително да се зголеми во следната деценија. Тоа создава нов притисок за инвестиции во електроенергетска инфраструктура.
Светот може да се соочи со недостиг од бакар
Според извештајот Global Critical Minerals Outlook 2026 на Меѓународната агенција за енергија, глобалната понуда од постојните и најавените рударски проекти би можела да биде околу 25 отсто помала од потребите за примарен бакар во 2035 година.
Проблемот е што новите рудници не можат да се отворат преку ноќ. Истражувањата, дозволите, инвестициите и изградбата на производствените капацитети можат да траат со години.
Истовремено, во голем дел од постојните рудници опаѓа концентрацијата на бакар во рудата, што значи дека за производство на иста количина метал треба да се ископува и преработува повеќе материјал.
Goldman Sachs очекува натамошен раст
Според најновите прогнози на Goldman Sachs, цената на бакарот би можела да достигне 14.700 долари за тон до крајот на 2026 година, а во 2027 година да се искачи на 15.400 долари.
Проценките се поврзани со ограничувањата во глобалната понуда, недостигот од секундарен бакар во Кина и промените во меѓународната трговија.
Сепак, цената ќе зависи и од економскиот раст, особено во Кина, која останува најголемиот светски потрошувач на бакар.
Каква шанса има Македонија?
Глобалните случувања повторно го отвораат прашањето за рудниот потенцијал на Македонија. Земјата располага со наоѓалишта на бакар, а производството во рударскиот комплекс Бучим – Боров Дол претставува пример за домашна експлоатација и преработка на оваа суровина.
Растот на светската побарувачка може да создаде можности за повисока извозна вредност, нови инвестиции и развој на индустрии поврзани со преработката на металите.
Но, искористувањето на потенцијалот не зависи само од високата берзанска цена. Потребни се инвестиции, современи технологии, економска оправданост и почитување на строгите еколошки стандарди.
За Македонија, клучното прашање е дали растечката светска побарувачка ќе остане само глобален тренд или ќе се претвори во можност за домашната економија.
