Дали некогаш сте почувствувале дека комарците ве касаат додека ги игнорираат сите други? Научниците сега напредуваат во дешифрирањето на сложениот хемиски коктел што ги прави одредени луѓе попривлечни за овие крвопијци кои шират болести.
„Не е заблуда – комарците се привлечени од некои луѓе повеќе од други“, изјави за АФП Фредерик Симар од Францускиот институт за истражување за развој.
„Но, не сме сите магнети цело време“, додаде медицинскиот ентомолог.
Разновидни сензорни знаци можат да предизвикаат комарците да изберат еден човек наместо друг – главно мирисот и топлината што ги испуштаат нашите тела и јаглерод диоксидот што го издишуваме.
Женските комарци – кои се единствените што касаат – ги детектираат овие сигнали со фино подесени рецептори, а потоа ја избираат својата цел соодветно.
„Знаеме повеќе од 100 години дека комарците се привлечени од јаглерод диоксидот што го издишуваме – ова е првиот сигнал што го активира нивното однесување“ кога се на десетици метри оддалеченост, изјави за АФП шведскиот научник Рикард Игнел.
На околу 10 метри, „комарците ќе почнат да го детектираат нашиот мирис, а во комбинација со јаглерод диоксид“, ова ги привлекува уште повеќе, рече главниот автор на неодамнешна студија на оваа тема.
Како што се приближуваат, телесната температура и влажноста ги прават одредени луѓе уште попривлечни.
Крвната група не е важна
Сепак, некои популарни теории на оваа тема не држат вода.
Идејата дека комарците претпочитаат одредени крвни групи „нема научна основа“, рече Симард.
„Имаше некои студии, но во кои учествуваа само многу малку луѓе“, рече тој. „Ниту пак е поврзано со бојата на кожата, очите или косата“, додаде тој.
Мирисот, од друга страна, е многу важен.
„Супа од молекули произведени од нашата микробиотика е повеќе – или помалку – привлечна за комарците“, објасни Симард.
Луѓето ослободуваат помеѓу 300 и 1.000 различни миризливи соединенија, покажаа истражувањата, но научниците само што почнуваат да разбираат кои од нив ги привлекуваат комарците.
За неодамнешната студија на Игнел, истражувачите пуштија комарци од родот Aedes aegypti – познати по ширењето на жолта треска и денга – врз 42 жени во лабораторија, за да видат кои од нив ги претпочитаат.
„Покажавме дека комарците користат мешавина од миризливи соединенија (идентификувавме 27 што комарците ќе ги детектираат, од можни 1.000) за да нè привлечат“, рече Игнел.
Жената што комарците најмногу сакаа да ја каснат – меѓу кои беа и бремени жени во вториот триместар – произведуваше голема количина на одредено соединение направено со разградување на себумот од кожата.
Изненадување беше дека дури и мало зголемување на ова соединение – наречено „1-октен-3-ол“ или алкохол од печурки – направи разлика, нагласи Игнел.
„Комарците се фасцинантни суштества“, додаде тој.
Пивото ве прави привлечни
Пиењето пиво е поврзано и со привлекување комарци, бидејќи ја зголемува телесната температура, ја зголемува количината на издишан CO2 и го менува мирисот на кожата, според неколку студии.
За стандардизирано истражување спроведено во Буркина Фасо, некои храбри волонтери пиеле пиво, а потоа неколку дена подоцна и вода, за да видат кои комарци претпочитаат.
Комарецот Анофелес, кој може да шири маларија, бил повеќе привлечен од мирисот на оние што пијат пиво.
За студија од 2023 година во Холандија, 465 волонтери ги ставиле рацете во кафези полни со женски комарци Анофелес.
Волонтерите кои пиеле пиво во претходните 24 часа биле 1,35 пати попривлечни за комарците.
Откривањето зошто комарците претпочитаат одредени луѓе стана поитно прашање бидејќи климатските промени го прошируваат опсегот каде што шетаат.
На пример, тигрестиот комарец, вектор за вирусот чикунгуња, се шири во нови области. Минатата година, чикунгуњата за прв пат стигна до северниот дел од регионот Алзас во Франција.
„Овој ризик влијае на сè повеќе луѓе“, рече Симард.
Па што можете да направите за да избегнете каснување?
Пробајте лабава облека што ја покрива кожата, мрежи против комарци и средство против комарци, советуваше Симард.
„Обидете се да јадете лесни оброци – и бидете внимателни со алкохолот“, додаде тој.