Skip to content
Сончева суперексплозија, многукратно посилна од ерупциите забележани во современите набљудувања, е физички можна, покажуваат истражувањата на Институтот „Макс Планк“ за истражување на Сончевиот Систем и Универзитетот во Колорадо. Таквиот потенцијал го отвора прашањето колку се ранливи електричните мрежи, сателитите и комуникациите, но научниот наод не претставува прогноза дека ваков настан наскоро ќе ја погоди Земјата.
Сончевите ерупции настануваат кога нагло се ослободува енергија складирана во магнетните полиња на Сончевата атмосфера. Дел од површината ненадејно засветува и испушта електромагнетно зрачење. На други ѕвезди астрономите веќе забележале исклучително моќни избувнувања, познати како суперерупции или суперфлерови.
Во студијата претставена на 10 септември 2026 година, истражувачите анализирале современи набљудувања и историски записи за сончевите дамки. Особено внимание привлекла огромна дамка од април 1947 година. Според нивните пресметки, активен регион со таква големина можел да има доволно енергија за суперерупција. Тогаш не била забележана таква експлозија, но примерот укажува на можниот капацитет на Сонцето.
Други траги се зачувани во годишните прстени на древните дрвја и во ледените јадра. Наглите промени во одредени радиоактивни изотопи сведочат дека Земјата во минатото била изложена на исклучително силни налети на високоенергетски честички. Сепак, истражувачите сѐ уште не знаат дали сите тие настани биле придружени со суперерупции.
За последиците врз секојдневието е важна разликата меѓу самата ерупција и исфрлањето сончева материја. Зрачењето од ерупциите може да ги наруши високофреквентните радиокомуникации на осветлената страна на Земјата. Исфрлањето големи облаци од плазма и магнетно поле, пак, може да предизвика геомагнетна бура ако облаците стигнат до нашата планета. Таквите бури можат да влијаат врз електричните мрежи, сателитите и навигацијата.
Силата на ударот зависи од повеќе фактори, меѓу кои насоката и брзината на исфрлената материја, како и ориентацијата на нејзиното магнетно поле. Затоа, моќна експлозија на Сонцето не значи автоматски и катастрофални последици на Земјата.
„Не би нѐ вратило во каменото време“, изјави астрономот Џејмс Давенпорт од Универзитетот во Вашингтон во разговор за НПР. Давенпорт, кој не учествувал во студијата, предупреди на можни сериозни нарушувања во технологијата и прекини во снабдувањето со електрична енергија.
Историјата веќе бележи таков прекин: геомагнетната бура во 1989 година го остави Квебек без струја девет часа. Денес службите за вселенско време ги следат сончевите ерупции и движењето на исфрлената материја, а предупредувањата им помагаат на операторите на електрични мрежи, сателити и авиокомпании да преземат заштитни мерки.
