Skip to content
Во среда, 12 август 2026 година, Месечината ќе помине пред Сонцето и ќе предизвика едно од најатрактивните астрономски случувања годинава – целосно сончево затемнување. Но за македонските набљудувачи има една важна напомена: Македонија нема да биде во појасот на целосноста. Од нашата земја затемнувањето ќе се гледа само делумно, додека за целосната фаза ќе треба да се биде во многу тесниот појас што минува низ делови од Гренланд, Исланд и Шпанија.
Македонија ќе го види само „залакот“ од Сонцето
Според астрономските пресметки, од Македонија затемнувањето ќе започне во 19:29 часот, а максимумот ќе биде околу 19:35–19:36 часот. Во Скопје, според пресметките, Месечината ќе покрие околу 12 отсто од сончевиот диск, а целата појава ќе трае само околу десетина минути.
Тоа значи дека од Скопје нема да видиме драматично затемнување на денот и нема да се појави целосната темна сенка карактеристична за тоталното затемнување.
Ќе изгледа како Месечината постепено да „гризе“ мал дел од Сонцето.
И токму затоа за македонските набљудувачи најважен ќе биде погледот кон западниот хоризонт, бидејќи затемнувањето ќе се случува непосредно пред зајдисонце.
Во другите делови на Македонија временската разлика е мала, но максималната покриеност варира. Во секој случај, целосното затемнување од територијата на Македонија не може да се види.
Каде ќе биде спектаклот?
За оние што сакаат да го видат вистинското целосно затемнување, потребно е да се најдат во тесниот појас на целосноста.
Сенката на Месечината ќе мине преку Гренланд, Исланд и северна Шпанија, а патеката продолжува преку Северниот Атлантик.
Особено интересна ќе биде Шпанија, каде што целосноста ќе се случува при многу ниско Сонце, блиску до хоризонтот. Тоа може да создаде спектакуларна комбинација од затемнето Сонце, хоризонт и пејзаж.
И токму затоа северна Шпанија се очекува да биде една од најпопуларните европски дестинации за набљудување.
Исланд или Шпанија – две сосема различни глетки
Исланд ќе понуди драматична арктичка сцена, со затемнувањето над северниот атлантски пејзаж.
Во Шпанија, пак, затемнувањето ќе се случува при залез на Сонцето. Тоа е особено интересно за фотографите, но истовремено бара внимателен избор на локација бидејќи ниското Сонце лесно може да биде скриено зад ридови, згради или друга препрека.
Што всушност се случува?
Сончево затемнување се случува кога Месечината ќе се најде меѓу Земјата и Сонцето и нејзината сенка ќе падне врз Земјата.
При целосно затемнување, Месечината привремено го покрива целиот видлив диск на Сонцето. Тогаш за кратко може да се види неговата надворешна атмосфера – короната – а дневното небо значително потемнува.
Но само тесен појас од Земјата ја поминува целосната сенка. Надвор од него се гледа делумно затемнување.
Токму тоа ќе се случи во Македонија.
Важно: не гледајте директно во Сонцето
Делумното затемнување е исто така опасно за гледање со голо око.
Обични очила за сонце не се доволна заштита. За директно набљудување потребни се специјални очила или филтри за набљудување на Сонцето кои ги исполнуваат соодветните безбедносни стандарди.
Особено е опасно гледањето низ двоглед, телескоп или камера без соодветен соларен филтер.
За читателите кои сакаат само кратко да го набљудуваат феноменот од Македонија, најбезбедна алтернатива е индиректно проектирање на ликот на Сонцето или користење соодветна соларна опрема.
Македонија нема да остане без спектакл
Иако Македонија нема да биде во појасот на целосноста, затемнувањето на 12 август сепак е интересен настан за набљудување.
Главниот проблем ќе биде ниското Сонце и краткиот временски прозорец.
Во Скопје, на пример, затемнувањето започнува во 19:29 часот, максимумот е околу 19:36, а завршува околу 19:39 часот.
Затоа, кој сака да го види, не треба да чека последен момент. Добра локација со отворен западен хоризонт ќе биде многу поважна од самата височина на местото.
А оние кои ќе сакаат да го видат најголемиот спектакл, ќе мора да патуваат.
На 12 август Европа ќе има редок небесен спектакл – Македонија ќе го види делумно, додека во делови од Исланд и Шпанија денот за кратко ќе се претвори во ноќ.
