Skip to content
Агенцијата за национална безбедност, во координација со МВР и Јавното обвинителство, истражува пропагандна мрежа за која тврди дека дејствувала во функција на руски интереси преку портали регистрирани во Македонија. На 18 септември бил извршен претрес кај еден македонски државјанин, а одземените предмети се на вештачење.
Осомничениот се товари за предизвикување национална, расна и верска омраза, одавање службена тајна и ширење расистички и ксенофобичен материјал преку компјутерски систем.
Според АНБ, лицето било поврзано со странски фактори кои создале пропагандна инфраструктура со мрежа од портали присутни и во македонскиот медиумски простор.
Псевдопортали со македонски домени
АНБ наведува дека зад мрежата стојат актери кои користеле клонирани псевдопортали со македонски интернет-домени.
Преку нив, според Агенцијата, се ширеле дезинформации, лажни вести и преработени наративи за актуелни теми, со цел да се намали довербата во институциите, да се поттикнат етнички и национални тензии и да се влијае врз евроинтегративниот процес.
АНБ оценува дека мрежата е поврзана и со регионални проруски политички структури, но засега јавно не објави детали за конкретните врски, начинот на финансирање или евентуална директна поврзаност со руски државни институции.
Трагите водат до мрежа истражувана летово
Новинарско истражување на „360 степени“ од јули откри пет портали регистрирани во Македонија – Vestimak.mk, Vestimk.mk, 24mk.mk, Mk24.mk и Utre.mk – кои објавувале речиси идентични содржини и биле поврзани со фејсбук-страници управувани и од Бугарија.
Според податоците што медиумот ги добил од МАРНЕТ, два од порталите биле регистрирани на Александар Смиљков, а три на Асен Петровски.
Дел од контакт-адресите наведени при регистрацијата, според истражувањето, биле поврзани со бугарската Фондација „Македонија“.
„360 степени“ објави и дека странска веб-страница со слична содржина била адресно и капитално поврзана со истата фондација.
Овие податоци сами по себе не докажуваат кривична одговорност, но покажуваат техничка и организациска поврзаност меѓу повеќе медиумски канали.
Фондацијата „Македонија“ се препозна во случајот
По соопштението на АНБ, Фондацијата „Македонија“ јавно реагираше и ги отфрли тврдењата дека станува збор за руска пропагандна мрежа.
Со реакцијата, според „360 степени“, фондацијата практично потврдила дека станува збор за медиумската мрежа за која новинарите пишувале претходно.
Фондацијата тврди дека станува збор за прозападни и независни медиуми и ги обвини македонските институции за политички мотивирана постапка.
Истрагата почнала уште во март
Актуелниот случај е продолжение на активности што АНБ јавно ги објави уште на 4 март.
Тогаш Агенцијата информираше дека се попречени хибридни активности на домашни и странски недржавни актери.
Обвинителството тогаш отвори постапка против 30-годишен скопјанец кој преку фејсбук-страница објавувал содржини што, според обвинителството, поттикнувале омраза кон македонската држава и идентитет.
Според обвинителството, тој бил поттикнуван од бугарски државјанин кој подолг период преку социјални мрежи и портали објавувал содржини со кои се поттикнувале омраза и нетрпеливост.
АНБ сегашните активности ги опишува како продолжение на претходно откриени проруски хибридни операции.
Непознато е што значи сомнението за службена тајна
Најмалку информации има за сомнението за „одавање службена тајна“.
АНБ не соопшти за каква информација станува збор, на кој начин осомничениот дошол до неа и кому наводно ја предал.
Токму овој дел може да биде значаен за натамошниот тек на истрагата, бидејќи го проширува случајот надвор од објавувањето пропагандни или спорни медиумски содржини.
Одземените компјутери, телефони и други предмети во моментов се предмет на вештачење.
Еден осомничен, порталите продолжуваат со работа
Во оваа фаза официјално е познато дека под сомнение е еден македонски државјанин.
„360 степени“, повикувајќи се на свои извори, објави име на лице за кое тврди дека е осомничено, но АНБ и Обвинителството не го потврдија неговиот идентитет.
Порталите кои новинарските истражувања ги поврзуваат со мрежата и по претресот продолжиле со работа.
