Skip to content
Поранешниот македонски премиер Никола Груевски доби унгарско државјанство во 2022 година, што му обезбедува силна заштита од можна екстрадиција во Македонија.
Цитирајќи извор во унгарската влада, истражувачкиот портал VSquare пишува дека на Груевски, кој живее во Будимпешта од 2018 година, му е доделено целосно унгарско државјанство во 2022 година врз основа на „државен интерес на Унгарија“. Според друг владин извор, се верува дека тој сè уште живее во земјата. Ова ја прави неговата екстрадиција назад во Северна Македонија речиси невозможна.
Премиерот Петер Маѓар објави по стапувањето на должноста дека Унгарија повеќе нема да служи како засолниште за меѓународни криминалци. Двајца од најистакнатите „жители“ на таков систем реагираа веднаш и ја напуштија земјата. Поранешниот полски министер за правда Збигњев Зиобро, кој доби азил откако избега во Унгарија во 2025 година, беше забележан на аеродромот Њуарк Либерти во САД во мај оваа година.
Неговиот поранешен заменик, Марчин Романовски, кој избега во Будимпешта кон крајот на 2024 година под обвинение за злоупотреба на јавни средства, наводно не успеал да влезе во САД и подоцна бил забележан во Србија и Хрватска додека полските власти го барале.
Државјанство – посилна заштита од азил
Според порталот, сепак, Унгарија веројатно нема да мора да го повтори ова сценарио со Никола Никола.
Позицијата на Никола Никола Никола е значително посигурна од онаа на полските бегалци, пишува VSquare. Иако политичкиот азил може да се одземе, одземањето на државјанството е многу потешка законска постапка. Ова му обезбедува ниво на заштита што го прави практично недопирлив од ветувањата за екстрадиција на Унгарија.
Одземањето на државјанството би барало докажување дека е стекнато преку измама или корупција. Во вториот случај – со оглед на тоа што е доделено за „државен интерес“ – обвинителството би морало да докаже вмешаност на највисоко рангираните претставници на владата на Виктор Орбан. Што, се разбира, не е невозможно.
Бегството на Груевски
Груевски избега од Северна Македонија во ноември 2018 година, непосредно пред да почне да ја отслужува двегодишната казна затвор во случајот „Тенк“ – пресуда за корупција поврзана со купувањето на блиндиран луксузен Мерцедес вреден 600.000 евра.
Тој ја напушти земјата преку Албанија, а потоа продолжи низ Црна Гора и Србија, наводно со помош на унгарско дипломатско возило и, според информациите од тоа време, со учество на унгарската служба за надворешно разузнавање.
Владата на Орбан потоа му додели политички азил.
Во Македонија, темата за враќањето на Груевски повторно е на дневен ред во последно време, по падот на Виктор Орбан од власт во Унгарија. Во април оваа година, премиерот Христијан Мицкоски рече дека не очекува Груевски да се врати во земјата, но ако се врати, „ќе оди во затвор“.
Опозициската партија СДСМ претходно оваа недела ги праша премиерот и министерот за правда Филков дали ги испратиле документите за екстрадиција на Груевски во Будимпешта. Тие исто така оценија дека Мицкоски се плашел дека враќањето на Никола Никола во земјата ќе ја загрози неговата позиција во партијата.
