Skip to content
Последниот викенд пред почетокот на учебната година за многу семејства значи последна трка по продавниците. Ранец, тетратки, несесер, моливи, бои, прибор за геометрија и нови патики на прв поглед изгледаат како низа помали трошоци, но кога ќе се соберат во една кошничка, подготовката на едно дете за училиште може да чини од околу 4.300 денари за основна варијанта до повеќе од 12.000 денари ако се избираат поскапи ранци, брендирани патики и прибор.
Рацин.мк ги провери актуелните цени во поголемите продавници за училишен прибор и спортска опрема непосредно пред почетокот на учебната година. Разликите се огромни. Училишен ранец може да се најде за околу 700 до 1.300 денари, но анатомските и лиценцираните модели стигнуваат до 4.000 денари и повеќе. Во актуелната понуда на Office Plus има ранци од 687 и 1.260 денари, додека анатомски модел што се продава преку Ananas чини 4.050 денари.
Тетратките се следниот трошок кој поединечно не изгледа голем, но брзо ја зголемува сметката. Основна А4 тетратка со 40 листови може да се најде за 26 денари, додека модели со поквалитетна хартија, дизајни и специјални корици чинат 68, 85, 102, па и 120 денари. Ако на ученикот му се потребни десетина А4 и уште неколку помали тетратки, само овој дел од кошничката може да чини од околу 500 до повеќе од 1.500 денари.
Несесерот и приборот се уште една ставка која лесно се потценува. Полн несесер со моливи, пенкала, гума, острилка, линијар, дрвени бои и фломастери во моментов може да се најде за околу 600 до 700 денари. Поскапите модели одат и над 1.800 денари.
Ако приборот се купува одделно, молив може да чини 11 до 15 денари, пенкало околу 20 до 30 денари, сет фломастери околу 100 до 150 денари, дрвени бои околу 245 денари, лепак околу 60 денари, а основен геометриски сет околу 85 денари. Темперните бои дополнително додаваат околу 230 денари.
Најголемиот единечен трошок, покрај ранецот, најчесто се патиките. Во актуелната понуда на Sport Vision детски модели на попуст почнуваат од околу 2.150 денари, модели на Adidas се движат околу 2.800 до 3.400 денари, додека Nike и други поскапи модели достигнуваат 4.000 до 4.700 денари.
Кога сите овие ставки ќе се соберат, разликата меѓу „само најнеопходното“ и купување според желбите на детето станува многу повидлива.
| Последна кошничка за едно дете | Основна | Средна | Поскапа |
|---|---|---|---|
| Ранец | 687 ден. | 1.260 ден. | 4.050 ден. |
| Тетратки | 505 ден. | 925 ден. | 1.850 ден. |
| Несесер и основен прибор | 638 ден. | 723 ден. | 1.828 ден. |
| Дополнителен прибор, лепак, темпери, геометрија | 375 ден. | 375 ден. | 480 ден. |
| Патики | 2.152 ден. | 2.788 ден. | 4.490 ден. |
| Вкупно | околу 4.350 ден. | околу 6.070 ден. | околу 12.700 ден. |
Пресметката не претставува официјална потрошувачка кошничка, туку модел направен врз основа на актуелни малопродажни цени. Во неа не се вклучени нова облека, тренерки за физичко, шише за вода, кутија за храна, дополнителни материјали за ликовно, ниту работните материјали што наставниците најчесто ги бараат откако ќе почне учебната година.
Токму затоа сметката од последниот викенд не мора да биде и последната сметка за септември.
За семејство со минимална плата и основната варијанта е значителен трошок. Минималната нето-плата во Македонија годинава изнесува околу 26.046 денари, што значи дека кошничка од 4.350 денари зема речиси 17 проценти од цела минимална месечна плата. Средната варијанта од околу 6.070 денари е повеќе од 23 проценти од минималната плата.
Последниот официјален податок на Државниот завод за статистика покажува дека просечната нето-плата во јуни изнесувала 48.381 денар. И во однос на неа, средната училишна кошничка од околу 6.000 денари претставува повеќе од 12 проценти од една просечна месечна плата.
Уште појасна е пресметката за семејствата со две деца. Ако за секое се купува кошничка од средниот ценовен ранг, сметката се искачува на околу 12.100 денари. Тоа е речиси половина од една минимална плата, и тоа пред да се купат облека и останатите работи што ќе бидат побарани во првите училишни денови.
Секако, реалниот трошок може значително да се намали ако ранецот, патиките, несесерот или дел од приборот од минатата година сè уште можат да се користат. Но за семејството кое мора да купи сè од почеток, први септември веќе одамна не е само купување неколку тетратки и моливи.
Последниот викенд пред училиште покажува дека токму големиот број мали ставки ја прават сметката висока. Една тетратка од 50 денари не е голем трошок. Ниту моливот од 15 денари. Но кога на каса ќе се најдат ранецот, десетина тетратки, несесерот, боите, геометријата и патиките, подготовката за едно дете лесно ја надминува границата од 6.000 денари.
