Сите починати од западнонилска треска во Македонија се мажи: Зошто?

Западнонилската треска ја однесе седмата жртва во Македонија, 69 годишен маж од Гази Баба кој имал повеќе хронични заболувања и бил хоспитализиран повеќе од 38 дена. Со неговата смрт се појави впечатлива карактеристика на епидемијата, сите седум починати се мажи постари од 60 години. Истовремено, регистриран е нов сомнителен случај од Радишани, додека во болница се лекуваат 19 пациенти.

Министерот за здравство Сашо Клековски информираше дека бројот на хоспитализирани останува непроменет, бидејќи новиот прием се совпаѓа со смртниот исход на најдолго лекуваниот пациент. Случајот од Радишани сè уште се води како сомнителен, што значи дека дијагнозата не е конечна.

Последните неколку случаи доаѓаат од северниот дел на Скопје, што покажува поместување на епидемиолошката слика. Претходно најголема концентрација беше регистрирана во Кисела Вода, особено во Драчево, како и во Гази Баба, додека сега здравствените власти го насочуваат вниманието кон Скопје Север.

Податоците од Институтот за јавно здравје покажуваат дека до 25 август биле регистрирани 50 случаи, од кои 39 кај мажи и 11 кај жени. Дури 49 пациенти развиле невроинвазивна форма, односно воспаление на мозокот, мозочните обвивки или други тешки невролошки компликации. До тој датум биле регистрирани пет смртни случаи, сите кај мажи на возраст од 62 до 83 години.

Зошто мажите доминираат меѓу тешките и смртните случаи не може да се одговори само врз основа на седумте жртви во Македонија. Бројот е премал за да докаже причинска врска, но домашната слика се совпаѓа со податоците од поголеми меѓународни истражувања.

Американска студија на 3.064 пациенти утврдила дека мажите имале околу 29 проценти повисок ризик да развијат невроинвазивна форма на болеста. Сепак, кога биле анализирани смртните исходи, како посилни независни фактори се издвоиле возраста, невроинвазивната болест, хроничното заболување на бубрезите и мозочните и крвносадовите заболувања.

Долгорочните податоци на американските Центри за контрола и превенција на болести исто така покажуваат дека тешката невролошка форма почесто се регистрира кај мажите, особено кај повозрасните. Меѓу повеќе од 12.000 невроинвазивни случаи анализирани во период од десет години, мажите сочинувале 62 проценти. Кај лицата над 70 години, зачестеноста кај мажите била повеќе од двојно поголема отколку кај жените.

Научниците, сепак, немаат конечен одговор зошто се појавува оваа разлика. Истражувањата не покажуваат дека мажите почесто се заразуваат со вирусот, туку дека кај нив почесто се открива потешката невроинвазивна форма. Можни објаснувања се различната изложеност на комарци, хроничните заболувања, имунолошките разлики и начинот на кој се откриваат и пријавуваат случаите.

Најсилни фактори за тешко заболување остануваат возраста над 60 години, ослабениот имунитет и хроничните заболувања, меѓу кои дијабетес, висок крвен притисок, бубрежни болести и малигни заболувања. Помалку од еден процент од заразените развиваат тешка невролошка форма, но околу десет проценти од пациентите со таква форма починуваат.

Институтот за јавно здравје препорачува отстранување на застоената вода од дворовите, поставување заштитни мрежи на прозорците, носење облека што ја покрива кожата и употреба на средства против комарци. При висока температура, силна главоболка, вкочанет врат, збунетост, тресење или слабост на екстремитетите треба веднаш да се побара лекарска помош.