Skip to content
Девет лица се уапсени во неделата на северот на Косово во полициска операција поврзана со истрагата за исчезнувањето и убиството на група од 23 лица во 1999 година, позната како „Група интелектуалци“. Според информациите објавени од косовски медиуми, акцијата под кодно име „Досие 23“ била спроведена во општина Зубин Поток по налог на Специјалното обвинителство на Косово.
Во операцијата учествувале истражители од Дирекцијата за истрага на воени злосторства, со поддршка на други специјализирани полициски единици. Деветтемина се приведени под сомнение за поврзаност со воени злосторства, но до објавувањето на првичните информации обвинителството не соопшти детали за нивниот идентитет, ниту за конкретните дејствија за кои секој од нив се сомничи.
Истрагата е поврзана со случајот на 23 лица, главно од подрачјето на Митровица и Скендерај, кои исчезнале на 19 април 1999 година. Меѓу нив имало лекари, професори, наставници и други граѓани, поради што случајот во јавноста е познат како „Група интелектуалци“. Косовските власти тврдат дека групата била задржана и одведена од српски сили, но индивидуалната кривична одговорност на осомничените допрва треба да се утврдува во судска постапка.
Истрагата доби нов тек кон крајот на јули годинава, кога во селата Мала Калудра и Јабука, во општина Зубин Поток, почнаа ископувања по приближно двегодишна истрага на косовското Специјално обвинителство. Ископувањата траеја околу четири недели и завршија на 21 август. На три локации беа пронајдени и ексхумирани човечки останки за кои форензичарите проценија дека припаѓаат на најмалку 23 лица.
На првата локација во Калудра биле пронајдени останки од 13 лица, во Јабука останки од најмалку четири лица, а на третата локација во Калудра уште шест. Косовските власти тогаш нагласија дека совпаѓањето на бројот 23 со бројот на исчезнатите од „Групата интелектуалци“ не е доволно за конечна идентификација и дека таа мора да биде потврдена со ДНК-анализа.
Првите резултати од ДНК-анализите пристигнаа во септември. Потврдено е дека три од пронајдените останки им припаѓаат на Идриз Реџи, Адем Беќири и Салих Мезиу, кои биле дел од групата исчезната на 19 април 1999 година. За останатите пронајдени останки постапката за идентификација продолжува.
Пред денешната акција, Специјалното обвинителство веќе водеше истрага против четири лица со иницијали Ј.Р., М.Ј., Р.К. и М.Б., осомничени за воени злосторства против цивилното население. Сите четворица биле во притвор, според информациите објавени ден пред новата операција. Засега не е јавно разјаснето дали сите девет лица приведени во операцијата „Досие 23“ се нови осомничени или меѓу бројката се вклучени и лица кои претходно биле опфатени со истрагата.
Во текот на претходните претреси во Зубин Поток полицијата соопшти дека биле пронајдени оружје, муниција, воени униформи и друга опрема. Дел од предметите биле испратени на вештачење за да се утврди дали имаат врска со случајот и со пронајдените човечки останки.
Косовските институции во август соопштија дека идентификацијата на сите пронајдени останки може да трае со месеци. Истовремено, истрагата за тоа кој бил вклучен во исчезнувањето, убиството и прикривањето на телата продолжува под надлежност на Специјалното обвинителство.
