Skip to content
Дејан Шошкиќ, кого Вучиќ го посочи како можен премиер од Студентската листа, најавува ослободување на медиумите и институциите од политичка контрола. За Косово се повикува на српскиот Устав, а за „Олуја“ и Вуковар признава дека несогласувањата со Хрватска ќе продолжат.
Србија може да добие поинаков политички курс по изборната победа на Студентската листа, но промената на власта не значи автоматски и промена на сите досегашни надворешнополитички позиции на Белград. Дејан Шошкиќ, универзитетски професор и поранешен гувернер на Народната банка на Србија, во интервју за хрватскиот портал „Индекс“ најавува подобри односи со Европската Унија и со соседите, но останува на ставот дека Косово, според српскиот Устав, е дел од Србија.
Шошкиќ е во фокусот на јавноста откако Александар Вучиќ на почетокот на октомври го посочи како човек што би можел да биде премиер доколку победи Студентската листа. Сепак, во интервјуто тој не ги потврдува своите премиерски амбиции, туку вели дека е еден од 250-те кандидати на листата и дека за составот на владата ќе се одлучува во рамките на демократски процес во студентското движење.
Првите 100 дена: ослободување на институциите и медиумите
Шошкиќ најавува дека граѓаните во првите 100 дена од новата власт би требало да почувствуваат нормализирање на функционирањето на државата, почитување на Уставот и законите и ослободување на институциите што, според него, биле заробени од досегашната политичка структура.
Меѓу приоритетите ги наведува слободата на медиумите, поефикасното работење на државните институции и справувањето со корупцијата. Тој најавува и формирање нови институционални механизми, меѓу кои и обвинителска полиција, што треба да придонесат за поефикасно откривање и процесирање на незаконитостите.
Според Шошкиќ, изборниот резултат покажал дека значителен број граѓани биле подготвени да поддржат промена откако добиле пристап до информации за економската состојба и програмата на студентското движење.
ЕУ е можност, но Косово останува црвена линија
Најзначајната порака за надворешната политика е дека Студентската листа сака Србија полесно и побрзо да ги исполнува критериумите за членство во Европската Унија. Шошкиќ оценува дека за време на владеењето на Вучиќ земјата назадувала во областите поврзани со владеењето на правото, човековите права и слободите.
Тој, сепак, не ветува автоматско членство во ЕУ. Според него, конечниот исход ќе зависи и од тоа дали Унијата ќе ѝ понуди полноправно членство на Србија откако ќе ги исполни условите, како и од одлуката на српските граѓани на референдум.
Кога станува збор за Косово, Шошкиќ ја повторува официјалната позиција заснована врз српскиот Устав, според кој Косово и Метохија се автономна покраина во рамките на Србија. Тој се повикува и на Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност на Обединетите нации, тврдејќи дека студентското движење не сака да промовира решенија што се спротивни на домашното или меѓународното право.
Ова покажува дека можната промена на власта во Белград не мора да значи и напуштање на досегашната позиција за статусот на Косово.
Со Хрватска сака подобра соработка, но нема согласност за „Олуја“ и Вуковар
Шошкиќ најавува дека Србија треба да развива добрососедски односи со Хрватска, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Македонија и другите држави од регионот. Според него, Србија треба да биде фактор на стабилност, а подобрата регионална соработка е важна и поради семејните и пријателските врски меѓу граѓаните на поранешните југословенски републики.
Но, на прашањето за воените настани од деведесеттите години, вклучително и операцијата „Олуја“ и Вуковар, тој не најавува промена на српскиот наратив.
„Нема ни во иднина да има голема согласност околу генералната перцепција на тоа што се случувало во деведесеттите години“, вели Шошкиќ во интервјуто, посочувајќи дека постојат различни толкувања на настаните. Тој додава дека Студентската листа не сака да се занимава со тие прашања, туку да се фокусира на добрососедските односи, соработката, стабилноста и просперитетот на регионот.
Оттука, најавата за подобри односи со Загреб не значи дека историските спорови ќе бидат разрешени. Пораката е дека новата власт би можела да се обиде да ги стави во втор план и да се фокусира на практичната соработка.
За Русија нема јасен одговор, а името на премиерот допрва ќе се избира
Иако во интервјуто бил прашан за можните промени во односите со Русија, Шошкиќ не дал конкретен одговор за тоа каква политика би водела новата власт кон Москва. Затоа, од неговите изјави не може да се заклучи дека Студентската листа планира пресврт во односите со Русија.
Не е потврдено ниту кој ќе ја предводи идната влада. Шошкиќ вели дека студентската организација ќе го разгледува составот на владата преку демократски процес, можеби и со учество на избраните пратеници. Тој потврдува и дека Студентската листа ќе има кандидат на претседателските избори.
Пораките од интервјуто, според тоа, упатуваат на можен обид за внатрешна демократска обнова, побрзо приближување кон европските стандарди и подобри односи со соседите. Но, на клучните геополитички прашања – Косово и Русија, сè уште нема најава за целосен пресврт.
