Skip to content
Словенија подготвува укинување на деветгодишното основно образование и премин кон нова осумгодишна програма од учебната 2028/2029 година. Големата образовна реформа беше најавена откако словенечките 15-годишници го постигнаа најслабиот резултат во сите три главни области откако земјата учествува во тестирањето ПИСА.
Промената, сепак, нема едноставно да им скрати една година образование на децата. Според најавениот модел, сегашното прво одделение треба да стане задолжителна претшколска година, која ќе може да се организира во градинките или во просториите на основните училишта.
Тоа значи дека децата и натаму ќе бидат опфатени со организирано воспитание и образование, но формалното основно училиште ќе трае осум години.
Најновите резултати од ПИСА покажуваат дека словенечките ученици, во споредба со 2022 година, загубиле 25 поени по математика, 24 поени во читање и 16 поени во природните науки. Резултатите по математика и читање паднале под просекот на ОЕЦД, додека знаењето по природни науки останало приближно на неговото ниво.
Реформата треба да донесе порано описменување, појасни стандарди за знаење и побрза стручна помош за децата што заостануваат. Предвидени се и помалку преоптоварени наставни програми, промени во оценувањето, поголема автономија на наставниците и посложени задачи за надарените ученици.
Но, резултатите откриваат дека проблемот не е само во бројот на одделенија. Речиси половина од словенечките ученици посетуваат училишта во кои недостигот од наставници барем делумно го попречува наставниот процес. Словенечкиот образовен синдикат предупредува дека слабите резултати не смеат да се користат за брзи и поедноставени решенија без подобри услови за работа и доволно кадар.
Словенечкиот потег е важен и за Македонија, каде што задолжителното основно образование исто така трае девет години, а резултатите на меѓународните тестирања со години отвораат прашања за квалитетот на знаењето.
Искуството од Словенија покажува дека промената од девет во осум одделенија може да биде само надворешната рамка. Вистинскиот тест ќе биде дали зад неа ќе следуваат подобри наставни програми, подготвени наставници, рано препознавање на тешкотиите и доволно пари за реформата да функционира и во училницата.
Стратешкиот совет што треба да го подготви новиот модел ќе биде формиран до крајот на септември, а во следните две години треба да се утврдат организацијата, наставните содржини и начинот на преминување кон осумгодишното основно образование.
