Skip to content
Американскиот државен секретар Марко Рубио предупреди на 8 октомври во Лисабон дека застојот во војната во Украина носи ризик од ескалација што би можела да зафати и земји членки на НАТО. На прес-конференцијата со португалскиот министер за надворешни работи Пауло Ранжел, тој го поврза барањето за поголеми одбранбени вложувања со потребата сојузот да ги одвраќа заканите.
„Таквата ескалација би можела да прерасне во кампања на саботажи во соседни земји што се членки на НАТО“, изјави Рубио, пренесува Ројтерс.
Според неговата процена, таквите дејства би можеле брзо да ја претворат војната меѓу две држави во поширок и многу поопасен регионален конфликт. Рубио нагласи дека Вашингтон ќе продолжи да работи на договорено решение, но дека нема да вложува во дипломатски процеси што не носат напредок.
Предупредувањето го придружуваше неговото објаснување за американскиот притисок врз сојузниците да издвојуваат повеќе за одбраната. Администрацијата на Доналд Трамп тврди дека САД носат непропорционален дел од товарот за заедничката безбедност.
„Луѓето понекогаш го гледаат овој повик за поголеми вложувања во одбраната како непријателски потег. Тоа не е непријателски потег“, рече Рубио, пренесува Асошиејтед прес.
Тој призна дека членките имаат различни економски можности и дека помалите држави потешко обезбедуваат средства за големи воени проекти. Сепак, според него, секоја земја треба да ги развива најсилните капацитети што може да ги обезбеди. Повика и на поголема соработка во напредната воена технологија и развојот на следната генерација оружје.
Како што известува Радио Слободна Европа, Рубио не даде конкретни детали за идното распоредување американски војници во Европа. На прашањето дали европските сојузници можат и натаму да се потпираат на САД, тој ја истакна заедничката одговорност за силата на НАТО и неговата способност да одвраќа напади.
Португалија ја покажува финансиската страна на оваа дебата. Според известувањето на ABC News, земјата издвојува нешто повеќе од два процента од бруто-домашниот производ за одбрана, а владата планира зголемување на околу три проценти, вклучувајќи инфраструктурни вложувања со цивилна и воена намена.
Пошироката обврска што сојузниците ја договорија на самитот во Хаг во 2025 година предвидува пет проценти од БДП до 2035 година. Од нив, најмалку 3,5 проценти се за основните одбранбени потреби, а до 1,5 процент за поврзани вложувања, меѓу кои заштита на критичната инфраструктура, мрежите и цивилната подготвеност.
Лисабон беше последната станица од турнејата на Рубио низ Исланд, Грција и Португалија. Португалските власти ги поддржаа дипломатските напори за завршување на војната, а Ранжел нагласи дека руската инвазија го прекршува меѓународното право и дека евентуалниот договор мора да го почитува суверенитетот на Украина.
