Овогодинешниот аџилак во Саудиска Арабија ќе собере околу 1,5 милиони муслимани. Но, многу земји ги предупредија да не одат додека трае војната со Иран. Домашниот тим се фалеше со противвоздушната одбрана на светите места.
Секоја година, милиони муслимани одат во Мека за да извршат верски ритуали таму. Според исламското учење, секој верник треба да оди во Хаџлук барем еднаш во животот, ако има можност. Хаџот, аџилакот, е едно од најголемите собири на луѓе во светот.
Овогодинешниот аџилак се одржува од недела (24 мај). Се очекуваат околу 1,5 милиони аџии во Саудиска Арабија – и покрај војната со Иран. Во изминатите три години, бројот на учесници се движеше помеѓу 1,7 и 1,8 милиони.
Според историчарите, во текот на повеќе од 14 века, хаџот бил откажан или ограничен само околу 40 пати, неодамна за време на пандемијата во 2020 година.
Фактот дека повеќе од еден милион аџии се собираат на едно место за неколку дена традиционално претставува логистички предизвик. Саудиска Арабија организира безбедносни мерки, сместување, залихи и медицинска нега во екстремни климатски услови.
Инциденти предизвикани од екстремна топлина редовно се случуваат за време на аџилакот. Во последниве години, многу луѓе починаа поради екстремни температури.
Ситуацијата оваа година е дополнително влошена од воениот конфликт со Иран. Војната започна кон крајот на февруари, кога САД и Израел нападнаа цели во Иран. Иран возврати со напади врз Израел и земјите од Персискиот Залив, вклучувајќи ја и Саудиска Арабија, која постојано ја таргетираше.
Иако примирјето е во сила, не е јасно колку долго трае. Минатиот викенд, на пример, саудиските сили пресретнаа три дронови за кои кралството рече дека веројатно биле лансирани од проирански трупи од Ирак.
Предупредувања за патување
Оваа година, владата на САД за прв пат ги повика своите граѓани да размислат за откажување на аџилакот. Вашингтон потсети дека на почетокот на март, на персоналот на американската влада кој не е нужно на лице место му е наредено да ја напушти Саудиска Арабија.
Германија, Велика Британија и други европски земји, исто така, издадоа предупредувања за патување во Саудиска Арабија. На граѓаните им се советува внимателно да ја следат безбедносната ситуација. Неколку туристички агенции со седиште во Германија, специјализирани за хаџ, не одговорија на прашањата на ДВ за годинашните аранжмани за аџилакот.
Централниот совет на муслиманите во Германија ни кажа дека одлуките на аџиите генерално не се под влијание на актуелните настани. Портпаролот на Советот за ДВ изјави дека аџиите се мотивирани од исполнувањето на нивната верска должност:
„За нив, тоа е многу повеќе од само патување за одмор. Бидејќи планирањето често трае повеќе од една година и е поврзано со значителни финансиски обврски, одлуката за откажување е тешка за донесување“, вели тој.
Според портпаролот, тој лично не е запознаен со случаи во кои лица од Германија го откажале своето патување поради војната со Иран.
Дури и земјите што вообичаено испраќаат најголеми контингенти аџии првично беа ограничени. Во март, Индонезија им советуваше на граѓаните да го одложат патувањето додека не стане појасно каде се движи војната. Сега се очекуваат околу 221.000 аџии од Индонезија.
Таа земја нагласи дека има подготвени планови за евакуација. Други земји со мнозинство муслимани, исто така, им дадоа зелено светло на своите аџии да одат во Мека.
Дали Иран може да ја нападне Мека?
Експертите сметаат дека е крајно малку веројатно Иран да изврши напади врз Мека. Светите места таму се исто така од големо значење за иранските муслимани, а Иран се дефинира себеси како Исламска Република. Освен тоа, и покрај војната, иранските аџии исто така ќе бидат во Мека.
Сепак, постојат стравувања поврзани со војна, првенствено поради можни залутани ракети или несреќи. Саудиската влада неодамна објави снимки од противвоздушни ракетни системи „Патриот“ распоредени околу светите места.
Аналитичарите на интернет списанието „Куќа на Сауд“, сепак, предупредуваат на можни ризици од остатоци од пресретнати ракети или залутани дронови. Уште посериозни последици, според тоа списание, би можеле да имаат евентуален напад врз иранскиот нуклеарен реактор во Бушер или несреќа на таа локација. Во таков случај, радиоактивниот облак би можел да стигне до Саудиска Арабија, предупредува Куќата на Сауд.
Уште поскапо
Конфликтот на Блискиот Исток има и економски последици за овогодинешниот хаџ. Поради порастот на цените на керозинот, аџилакот е поскап. Голем број авиокомпании откажаа летови до Блискиот Исток или мора да избегнуваат одреден воздушен простор, што може да резултира со подолги и поскапи патувања.
А осигурувањето игра поголема улога отколку во претходните години. Саудиска Арабија бара од странските аџии да склучат патничко осигурување.
Многу полиси, сепак, не ги покриваат штетите предизвикани од воени конфликти. Осигурувањето за кризните подрачја е значително поскапо, па затоа веројатно е дека аџиите честопати ќе мора сами да ги сносат дополнителните трошоци.
