САД ги предупредија европските сојузници

САД ги предупредија европските сојузници, вклучувајќи ги Велика Британија, Полска, Литванија и Естонија, да очекуваат долги доцнења во испораките на оружје од САД, бидејќи Вашингтон брза да ги надополни залихите исцрпени од војната во Иран. Пентагон им кажа на државите да очекуваат сериозни доцнења за неколку ракетни системи, а според некои извори, се разгледува и одложување на испораките во Азија, објави „Фајненшл тајмс“.

Доцнењата би можеле да вклучуваат и оружје што се користи за одбрана на Украина од руска агресија, што е особено загрижувачко поради неизвесноста околу идната поддршка на САД за Киев по четири години војна.

Доцнењата ќе влијаат на муницијата за „Химарс“, „Насамс“ и други ракетни системи. „Химарс“, кој е докажан во Украина, е високомобилен ракетен систем произведен од „Локид Мартин“, додека „Насамс“ е систем за воздушна одбрана со среден дострел, заеднички произведен од „Рејтеон“ и норвешкиот „Конгсберг“.

Загриженост за сопствените залихи

Доцнењата делумно се должат на загриженоста за состојбата на американските залихи, со оглед на огромната количина оружје што се користеше во последните два месеци во Иран. Американската војска веќе беше принудена да премести оружје од други региони, вклучувајќи го и Индо-Пацификот, за да го надомести недостигот. Војната во Иран, исто така, ги продлабочи стравувањата за тоа дали САД имаат доволно залихи за да го одвратат Пекинг или да ја поразат Кина во евентуален иден конфликт околу Тајван.

Пентагон соопшти дека „внимателно ги оценува барањата за нова опрема од партнерите, како и постојните договори за трансфер на оружје, за да се обезбеди усогласеност со оперативните потреби“. Одби да даде детали, наведувајќи ја „оперативно чувствителната природа на овие прашања“.

Трансатлантски тензии

Одложувањата доаѓаат во напнато време за трансатлантските односи. Претседателот Доналд Трамп ги критикуваше сојузниците што не направија повеќе за да ја помогнат кампањата на САД против Иран. Повеќе извори рекоа дека одложувањата не беа насочени кон казнување на Европа, туку ги одразуваат загриженоста на САД за сопствените залихи.

„Пентагон можеби сега ќе мора да се подготви за долготрајна војна на Блискиот Исток, а во исто време сака да го зајакне одвраќањето во Индо-Пацификот по секоја цена“, рече Том Рајт, поранешен функционер во администрацијата на претседателот Џо Бајден, а сега аналитичар во Институтот Брукингс. „Тие се подготвени да ја жртвуваат Европа за да го постигнат тоа. Европа треба да ја обнови својата одбранбено-индустриска база со вртоглава брзина.“ Трамп вчера ги отфрли загриженостите за залихите.

„Имаме залихи низ целиот свет и можеме да ги извлечеме ако ни требаат.“

Импликации за сојузниците во Азија

Безбедносните експерти велат дека сојузниците на САД во Азија, исто така, треба да се подготват за одложувања. Јапонија и Јужна Кореја, на пример, се потпираат на разновидно американско оружје за својата одбрана, вклучувајќи ги и пресретнувачите на ракети „Патриот“. „Сојузниците во Азија веројатно го потценуваат влијанието што недостатокот на американска муниција ќе го има врз нив и колку долго ќе трае тоа влијание“, рече Кристофер Џонстон, поранешен висок функционер во Пентагон.

„Јапонија веќе е длабоко фрустрирана од одложувањата во испораката на системите за кои платила, вклучувајќи ги и крстосувачките ракети „Томахавк“. Таквата ситуација ќе ги охрабри Јапонија, Јужна Кореја и другите сојузници да се свртат повеќе кон домашни и неамерикански решенија, дури и во области каде што американската опрема е очигледно супериорна“, додаде Џонстон.

Промена на улогата на САД

Одлуката за одложување на испораките на веќе платени системи би можела да ја еродира довербата во САД како сојузник. „Одлуката на Вашингтон да ја одложи испораката на системите Химарс и Насамс, за кои европските сојузници како Велика Британија, Полска, Литванија и Естонија веќе платија, претставува фундаментална промена во начинот на кој САД сега работат во рамките на алијансата“, изјави за Kyiv Independent Богдан Попов, раководител на аналитиката во украинската консултантска компанија за одбрана Триада Трејд Партнерс.

„Доверливиот партнер е заменет со трансакциски играч кој ги прераспределува договорените испораки според своите тековни оперативни приоритети.“

„Доверливиот партнер е заменет со трансакциски играч кој ги прераспределува договорените испораки според нивните тековни оперативни приоритети.“

Повторлив проблем, но сега посериозен

Вашингтон и во минатото ги одложуваше испораките на оружје до сојузниците. Во 2024 година, администрацијата на Бајден ги запре испораките на пресретнувачи „Патриот“ и „Насамс“ до други земји со цел да се забрза нивната испорака до Украина. Сепак, најновото предупредување до европските сојузници е посериозно поради поширокиот опсег на проблемот.

Сојузници и партнери на САД кои користат „Насамс“ се Тајван, Норвешка, Финска, Шпанија, Холандија, Литванија, Индонезија, Австралија, Унгарија, Украина, Данска, Катар и Оман. Според „Локид Мартин“, системот „Химарс“ го користат 14 американски партнери, вклучувајќи ги Тајван, Украина, Полска, Естонија, Австралија и Обединетите Арапски Емирати.

Притисокот врз залихите веќе ѝ штети на Украина. Висок украински функционер изјави дека испораките на американско оружје до Киев се одложени од почетокот на војната во Иран. Поради доцните испораки, според украинскиот претседател Володимир Зеленски, лансерите „Патриот“ понекогаш останувале празни за време на руските ракетни напади.