Skip to content
Постои 80 проценти веројатност климатскиот феномен Ел Нињо да се развие помеѓу јуни и август, зголемувајќи го ризикот од екстремни временски настани, предупреди Светската метеоролошка организација на Обединетите нации (WMO) во среда. „Поддржани од невообичаено топлите океански води во тропскиот Пацифик, условите на Ел Нињо се развиваат и ќе имаат влијание врз глобалната температура и моделите на врнежи“, соопшти организацијата со седиште во Женева.
Ел Нињо е природен климатски феномен што ги загрева површинските температури во централниот и источниот екваторијален Тихи Океан, предизвикувајќи глобални промени во моделите на ветер, притисок и врнежи. Обично се јавува на секои две до седум години и трае околу девет до 12 месеци. Условите се менуваат помеѓу Ел Нињо и неговата спротивност, Ла Ниња. Веројатноста феноменот да се развие до ноември е „близу или над 90 проценти“ и повеќето модели на прогнози укажуваат дека ќе биде „барем умерен – а можеби и силен“, соопшти WMO во своето квартално ажурирање.
Шефицата на СМО, Селест Сауло, изјави дека светот мора да се подготви за Ел Нињо, кој би можел „да ги влоши сушите и обилните дождови и да го зголеми ризикот од топлотни бранови и на копно и во океанот“. Последниот Ел Нињо помогна 2023 година да стане втората најтопла година досега, додека 2024 година беше рекордна на сите времиња, околу 1,55°C над прединдустрискиот просек од 1850-1900 година.
„Ел Нињо ни тропа на вратата“, изјави генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш, во видео порака. „Условите на Ел Нињо ќе долеат масло на огнот на светот што се затоплува. Единствениот ефикасен одговор е климатска акција на ниво на криза – ставање крај на нашата зависност од фосилни горива, забрзување на транзицијата кон обновлива енергија, заштита на најранливите и градење системи за рано предупредување за сите“.
СМО изјави дека нема докази дека климатските промени ја зголемуваат фреквенцијата или интензитетот на настаните на Ел Нињо, но верува дека тоа би можело да ги засили неговите ефекти, бидејќи потоплите океани и атмосфери ја зголемуваат достапноста на енергија и влага за екстремни настани. За периодот јуни-август, прогнозите предвидуваат „скоро универзална распространетост на температури над нормалните во речиси сите делови од светот“, зголемувајќи го ризикот од акумулација на опасности и забрзувајќи ја сушата во погодените региони.
Регионалните климатски центри предвидуваат подпросечни врнежи од дожд за време на критичната сезона на дождови во северниот дел на Африканскиот рог, подпросечни монсунски врнежи од дожд во Јужна Азија и посуви и потопли летни услови во Централна Америка. Во летото на северната хемисфера, топлите води поврзани со Ел Нињо можат да ги поттикнат ураганите во Пацификот, а воедно да го попречат нивното формирање во Атлантикот. Сауло рече дека феноменот ќе има „каскадни влијанија“ – од климатската варијабилност до економијата и човековата безбедност – и изрази надеж дека раното предупредување ќе ги води подготовките во климатски чувствителните сектори како што се земјоделството, управувањето со водите, енергијата и здравството.
Во моментов, 128 земји имаат напредни системи за рано предупредување; целта на ООН е универзално покривање до крајот на 2027 година.
