Трговските преговори заглавија: САД најавуваат царини од 25 проценти за ЕУ

Нови тензии се отворија во трговските односи меѓу Европската Унија и Соединетите Американски Држави, откако разговорите за спроведување на трансатлантскиот трговски договор не донесоа конечен компромис. Застојот го зголеми ризикот од нова рунда американски царини за европските автомобили и камиони, кои претседателот Доналд Трамп најави дека може да ги зголеми од 15 на 25 проценти.

Преговарачите од Европскиот парламент, Европската комисија и земјите членки разговараа за законските измени што треба да овозможат намалување на европските царини за американските производи, но договорот сè уште не е финализиран. Европскиот преговарач Бернд Ланге оцени дека е постигнат напредок, но дека „има уште пат“ до конечен договор. Следната рунда разговори е најавена за 19 мај.

Според договорот постигнат минатото лето во Шкотска, Европската Унија треба да ги укине царините за американските индустриски производи и да овозможи повластен пристап за дел од земјоделските и морските производи од САД. За возврат, Вашингтон требаше да ја ограничи царинската стапка за најголем дел од европските производи, вклучително и автомобилите, на 15 проценти.

Трамп ја обвинува ЕУ дека не ги исполнува договорените обврски, бидејќи девет месеци по постигнувањето на договорот европската страна сè уште не ги усвоила потребните законски измени. Поради тоа, Вашингтон се закани со повисоки царини за европската автомобилска индустрија, што најсилно би ја погодило Германија, како најголем европски производител и извозник на автомобили.

Во Европскиот парламент, пак, дел од пратениците бараат посилни заштитни механизми пред да се даде конечно зелено светло. Меѓу барањата се можност за суспензија на договорот доколку САД не ги исполнуваат своите обврски, условување на европските тарифни отстапки со американски чекори и временско ограничување на концесиите до март 2028 година.

Притисокот врз ЕУ дополнително се зголеми за време на состанокот на министрите за трговија на Г7 во Париз, каде главна тема требаше да бидат критичните минерали и намалувањето на зависноста од Кина, но американските закани за автомобилски царини ја засенија агендата.

За европската економија, евентуалното зголемување на царините би било сериозен удар, особено за автомобилската индустрија и синџирите на добавувачи што зависат од извозот кон САД. Повисоки царини би можеле да значат поскапи европски автомобили на американскиот пазар, притисок врз производителите, намалување на маржите и нова неизвесност за компаниите што веќе се соочуваат со конкуренција од Кина и забавување на побарувачката.

Засега Брисел се обидува да избегне трговска ескалација со брза внатрешна координација, но и со дополнителни гаранции дека договорот нема да ја остави ЕУ без заштита ако Вашингтон повторно ги промени правилата. Доколку преговорите не се забрзаат, трансатлантскиот трговски спор може да стане нов голем економски фронт меѓу САД и Европа.