Во овој момент во ЕУ има опасноста од назадување на основните права, еден од фундаментите на кои е изградена унијата.
На вчершната пленарна седница (29 април), Европскиот парламент одобри извештај кој прикажува „загрижувачка“ слика за состојбата на основните права во Унијата за периодот 2024–2025 година. Документот, усвоен со 328 гласови „за“, 199 „против“ и 98 „воздржани“, нагласува дека различните национални толкувања на Повелбата за основните права на ЕУ резултираат со примена што Комитетот за граѓански слободи, правда и внатрешни работи ја опишува како „неконзистентна и несоодветна“.
Главните загрижености на европратениците се однесуваат на неколку области: насилство врз основа на пол, граници и миграција и дезинформации.
Европратениците повикуваат на „посилна“ акција против насилството врз основа на пол и дискриминација, осудувајќи ја конверзиската терапија и назадувањата со кои се соочува ЛГБТИК+ заедницата, а исто така ја нагласуваат потребата од заштита на сексуалното и репродуктивното здравје и права.
Извештајот го осудува и лошиот третман на мигрантите и насилството на надворешните граници: повикува на координирани операции за пребарување и спасување и ги повикува земјите-членки да обезбедат спроведувањето на Европскиот пакт за миграција и азил да биде во согласност со меѓународните договори за основните права и, особено, со принципот на невраќање: вграден во меѓународното хуманитарно право, ова гарантира дека никој, без оглед на неговиот миграциски статус, не може да биде вратен во земја каде што би бил подложен на тортура или суров, нечовечки или понижувачки третман или казнување.
Конечно, постојат загрижености за политичко мешање во судството, намалување на граѓанскиот простор и закани за безбедноста на новинарите.
Известувачот за извештајот, Ана Строленберг, упати повик за политичка волја: „Овој извештај не е апстрактен; тој се однесува на реални животи: основните права мора да останат непреговарачки. Прашањето е дали Комисијата и земјите-членки имаат политичка волја да ги заштитат најранливите.“
За време на дебатата во салата, европратеникот од редовите на PD, Марко Таркино, ја истакна вредноста на овие принципи што го дефинираат идентитетот, наведувајќи: „Фундаменталните права се од суштинско значење за нашиот идентитет како Европејци.“ Иларија Салис (Левица) исто така зборуваше, наведувајќи: „Фундаменталните права се сè повеќе нападнати во Европа: во време на криза и војна, дури и демократските сили ризикуваат да прифатат премногу разводнети компромиси“.