Apple почна да ги изнајмува iPhone и Mac: Плаќате, но уредот не е ваш

Apple воведе нов начин за користење на своите најпопуларни уреди: наместо купување или отплата на рати по кои производот станува сопственост на корисникот, компанијата сега нуди класичен лизинг. Купувачот плаќа месечен износ, го користи iPhone, Mac, iPad или Apple Watch, а по истекот на договорот треба да го врати, да го замени со понов модел или дополнително да плати за да го задржи.

Програмата Apple Upgrade започна на 28 јули во САД и се спроведува преку финансиската компанија Klarna. Apple ја промовира со пораката „Сакај го. Изнајми го. Надгради го“, нагласувајќи ги ниските месечни плаќања и можноста корисникот редовно да преминува на понов уред.

Зад привлечната месечна цена, меѓутоа, се наоѓа клучна разлика што лесно може да се занемари: корисникот не го купува производот. Во текот на договорот уредот е предмет на лизинг, а плаќањата не создаваат автоматска сопственост како кај класичниот потрошувачки кредит.

Apple нуди договори од 12 или 24 месеци за iPhone и Apple Watch, додека за iPad и Mac периодот е 24 или 36 месеци. По истекот на договорот корисникот може да го врати уредот и да ја прекине програмата, да склучи нов договор за понов модел или да ја плати преостанатата вредност и дури тогаш да стане негов сопственик.

Најевтиниот понуден iPhone 17e се рекламира со месечен износ од 17,99 долари за договор од 24 месеци. iPhone 17 започнува од 22,99 долари, iPhone Air од 28,99, а iPhone 17 Pro од 31,99 долари месечно. На прв поглед, ваквите износи изгледаат значително пониски од цената за купување нов телефон.

Но 24 месечни плаќања од 31,99 долари за iPhone 17 Pro изнесуваат 767,76 долари. По две години телефонот сè уште не е сопственост на корисникот. За да го задржи моделот со почетна цена од 1.099 долари, тој ќе треба да ја плати и разликата од приближно 331 долар. Доколку го врати, дотогаш платените 767 долари остануваат цена за двегодишното користење на телефонот.

Истата пресметка е уште поочигледна кај компјутерите. MacBook Pro со продажна цена од 1.999 долари се нуди за 53,99 долари месечно во период од 24 месеци. Корисникот за две години ќе плати 1.295,76 долари, но потоа ќе мора да го врати лаптопот или да доплати уште околу 703 долари за да го задржи.

Ниската месечна рата затоа не значи дека производот е поевтин. Таа значи дека значителен дел од неговата вредност е оставен за крајот на договорот. Apple ја намалува моменталната финансиска бариера, но не ја намалува продажната цена на уредот.

Моделот може да биде практичен за корисници што и онака купуваат нов iPhone секоја или секоја втора година и не сакаат самостојно да го продаваат стариот уред. Наместо да плаќаат целосна цена, да бараат купувач и да преговараат за вредноста на користениот телефон, тие го враќаат на Apple и склучуваат нов лизинг.

За корисниците што ги чуваат телефоните и компјутерите четири, пет или повеќе години, пресметката е поинаква. Купениот уред по отплатата останува нивна сопственост, може да се користи без дополнителни месечни обврски, да се продаде, да се подари или да се замени. Кај лизингот, редовното надградување може да создаде непрекинат циклус во кој корисникот постојано плаќа, но никогаш не поседува уред.

Токму на овој ризик укажува анализата на „Атлантик“. Месечниот износ создава впечаток дека скапиот уред е лесно достапен, но корисникот може да биде поттикнат постојано да го заменува со понов модел, наместо да ја плати преостанатата вредност и да излезе од циклусот.

Apple Upgrade го заменува досегашниот американски iPhone Upgrade Program. Старата програма се засноваше на 24-месечен кредит без камата за целосната цена на телефонот и вклучуваше AppleCare+. Доколку корисникот не го заменеше уредот, по отплатата тој стануваше негова сопственост. Новата програма е правно поставена како лизинг и AppleCare повеќе не е вклучен во основната месечна цена.

Корисникот може дополнително да купи AppleCare, но таа заштита се наплаќа одделно. Без неа, оштетениот уред може да предизвика дополнителен трошок при враќањето. Apple наведува дека производот мора да биде вратен во добра состојба и дека може да се наплати надоместок за оштетување. Предвремено раскинување или надградување пред договорениот рок, исто така, може да биде поврзано со дополнителен трошок.

Тоа значи дека вистинската цена на лизингот не секогаш завршува со рекламираниот месечен износ. Во пресметката може да влезат AppleCare, надоместок за оштетување, преостанатата вредност за откуп или трошок за предвремено излегување од договорот.

За учество се спроведува проверка преку Klarna. Apple наведува дека првичната проверка е „мека“ и не влијае врз кредитниот резултат. Доколку плаќањето не успее, Klarna повторно се обидува да ја наплати ратата и може да употреби резервен платежен метод. Нема класична казна за доцнење, но повеќекратните неплатени обврски може да бидат испратени на присилна наплата и да се одразат врз кредитната историја на корисникот.

Според објавените услови, доколку корисникот не избере што ќе направи по завршувањето на основниот период, договорот може привремено да продолжи од месец во месец. На крајот тој повторно мора да го врати уредот или да ја плати сумата потребна за негово купување. Самото продолжување на плаќањата не значи автоматско стекнување сопственост.

Програмата во моментов е достапна само во САД и бара американско живеалиште, платежна картичка и број за социјално осигурување. За iPhone е потребно и поврзување со AT&T, T-Mobile или Verizon, иако уредот останува отклучен и операторот подоцна може да се промени. Apple сè уште не објавил кога или дали истиот модел ќе биде проширен на други пазари.

Преку новиот модел Apple добива неколку предности. Пониската месечна цена може да го намали отпорот кон сè поскапите телефони и компјутери, да ги забрза замените со нови модели и да ги задржи корисниците подолго во истиот екосистем.

Вратените уреди истовремено може да станат извор за обновени производи и резервни компоненти, додека корисникот што ќе надградува на секои 12, 24 или 36 месеци повторно ќе склучува договор со Apple и Klarna.

Klarna отворено очекува партнерството да придонесе за раст на приходите и профитабилноста. Компанијата ги финансира договорите, го евидентира побарувањето во својот биланс и заработува од распоредот на отплата. Со тоа ризикот од неплаќање главно го презема финансискиот партнер, додека Apple добива нов продажен канал што ја прави високата цена помалку видлива во моментот на изборот.

Лизингот сам по себе не е измама и не е нужно лош избор. Тој може да биде разумно решение за професионалци на кои постојано им е потребен најнов уред, компании што сакаат предвидлив месечен трошок или корисници што редовно ги менуваат своите телефони.

Но купувачот треба да спореди три бројки: колку ќе плати во текот на договорот, колкава ќе биде преостанатата вредност и колку би добил ако наместо тоа го купи уредот и подоцна сам го продаде.

Во новата програма најниската бројка е испишана најголемо – месечната рата. Најважната останува за крајот: по сите уплати, уредот сè уште не е ваш.