Филипче: На Гостивар му се заканува нова епидемија

Претседателот на СДСМ и поранешен министер за здравство Венко Филипче предупреди дека кризата со загадената вода во Гостивар може да предизвика дополнителни здравствени последици доколку храната во домовите и угостителските објекти се подготвува со небезбедна вода.

При денешната посета на Гостивар, Филипче побара институциите итно да објават со каква вода работат рестораните, кафулињата и објектите во кои се организираат свадби и други масовни собири. Според него, нерешеното прашање со водоснабдувањето создава ризик од труења со храна и појава на заразни заболувања, меѓу кои и хепатит А.

„Не смееме да дозволиме од една криза да влеземе во нова здравствена опасност“, изјави Филипче, нагласувајќи дека храната, овошјето, зеленчукот, садовите и приборот не смеат да доаѓаат во контакт со вода чија исправност не е потврдена.

Предупредувањето за хепатит А претставува процена за можен ризик, а не потврда дека во Гостивар е регистрирана таква епидемија. Во достапните соопштенија на Институтот за јавно здравје, Министерството за здравство и Јавното обвинителство засега нема информација за потврден случај на хепатит А поврзан со водната криза. Официјално се следат пациенти со гастроинтестинални симптоми и гастроентероколит.

Филипче оцени дека препораките за користење „техничка вода“ создаваат дополнителни дилеми и побара надлежните да објаснат од каде се обезбедува таа вода, кој го контролира нејзиниот квалитет и за кои намени е дозволено да се користи.

„Каква вода се користи во рестораните? Со каква вода се мијат чиниите, приборот за јадење и садовите за подготовка на храна?“, праша Филипче, барајќи засилени санитарни контроли во угостителските објекти.

Официјалните препораки на Институтот за јавно здравје се категорични дека водата од гостиварскиот водовод не смее да се користи за пиење и подготовка на храна, дури ни по превривање, сè додека забраната не биде официјално укината. За пиење, готвење, миење свежо овошје и зеленчук, подготовка на мраз и пијалаци треба да се користи фабрички пакувана вода.

На рестораните и кафулињата им е препорачано да не користат вода од водоводот за подготовка на храна и пијалаци, да не мијат овошје и зеленчук со неа и да ги исклучат машините за мраз. ИЈЗ препорачува употреба на еднократни чинии и прибор за да се намали потребата од миење во услови кога нема обезбедена безбедна вода.

Филипче побара одговор и зошто водата не била испитувана секојдневно откако бил регистриран наглиот пораст на пациенти со дијареја, повраќање, стомачни болки и покачена температура. Тој праша и зошто веднаш не била направена детална епидемиолошка анализа за да се утврди причината за симптомите.

Од СДСМ ја обвинија Владата дека кризата се управува без јасен систем и дека граѓаните и угостителите се оставени сами да обезбедуваат вода. Ова претставува политички став на опозициската партија, додека Министерството за здравство соопшти дека здравствените институции и епидемиолошките тимови континуирано ја следат состојбата.

Министерството на 20 јули информираше дека е забележано почетно намалување на бројот на нови пациенти кои првпат побарале медицинска помош поради гастроентероколит. Состојбата, сепак, и натаму се следи, а забраната за користење на водата останува во сила.

Според податоците на здравствените институции, во едно деноноќие пред прогласувањето на епидемијата биле извршени повеќе од 350 прегледи. На Инфективното одделение се јавиле 204 пациенти, од кои тројца биле задржани на болничко лекување, додека на педијатрија биле прегледани 105 нови пациенти и 35 деца на контролен преглед.

Министерот за здравство Сашо Клековски изјави дека до 20 јули биле евидентирани приближно 3.100 здравствени контакти, во кои се вклучени прегледи, телефонски јавувања и интервенции на Итната медицинска помош. Овој број не претставува број на лабораториски потврдени заболени лица.

Јавното обвинителство отвори истрага против три раководни лица од ЈП „Комуналец“ Гостивар поради основано сомнение за тешки дела против животната средина и загадување вода за пиење. Според Обвинителството, на 25 јуни биле поставени три потопни пумпи во канал со површинска вода, а при увидот на 16 јули две од нив сè уште ја пренесувале водата кон комората поврзана со градскиот водоснабдителен систем.

Анализите на ИЈЗ покажале дека водата од отворениот канал била силно загадена, со 2.419,6 колиформни бактериски единици на 100 милилитри, при максимално дозволени 50. Во примерок од каптиран извор биле утврдени 39 колиформни бактериски единици, иако референтната вредност за вода за пиење е нула.

На примерок земен од чешма на улицата „ЈНА“ била измерена и концентрација на резидуален хлор од 1,1 милиграм на литар, над максималната дозволена вредност од 0,5 милиграми. Обвинителството оцени дека загадувањето ја направило водата небезбедна за користење и консумација.