Skip to content
ХПВ вакцината, која со години во јавноста најчесто се поврзуваше со заштита од рак на грлото на матката кај жените, добива сè појасна улога и во заштитата на момчињата и мажите. Ново големо истражување објавено во JAMA Oncology покажува дека момчињата и младите мажи кои ја примиле деветвалентната ХПВ вакцина имале значително помал ризик од карциноми поврзани со хуман папилома вирусот.
Истражувањето опфатило повеќе од 615 илјади вакцинирани и над 2,2 милиони невакцинирани мажи на возраст од 9 до 26 години. По статистичко изедначување на групите, биле споредени по 510.260 лица во двете групи. Резултатите покажале дека вакцинираните имале помал ризик од ХПВ-поврзани карциноми, меѓу кои рак на главата и вратот, анален, пенилен и езофагеален карцином.
Најсилната порака од податоците е дека ХПВ не е здравствен ризик само за жените. Кај мажите, вирусот се поврзува со карциноми на устата, грлото, анусот и пенисот. Американскиот Национален институт за рак наведува дека ХПВ вакцините штитат од инфекции со типови на вирусот што можат да предизвикаат повеќе видови рак, вклучувајќи цервикален, анален, орофарингеален и пенилен карцином.
Податоците на CDC покажуваат дека ХПВ може да ја инфицира устата и грлото, а карциномите најчесто се развиваат години по инфекцијата. Во САД, ХПВ се смета за причина за околу 60 до 70 проценти од орофарингеалните карциноми, односно карциноми во задниот дел на грлото, крајниците и основата на јазикот.
Вакцината не лекува постоечка ХПВ инфекција, туку спречува нови инфекции. Затоа најголема корист има кога се прима пред можен контакт со вирусот, односно во детска и адолесцентна возраст. CDC препорачува рутинска вакцинација на 11 или 12 години, со можност да се започне од 9 години, а вакцинацијата се препорачува и до 26 години кај лица кои претходно не биле соодветно вакцинирани.
Во Северна Македонија, ХПВ вакцината веќе не е прашање само за девојчињата. Календарот за имунизација предвидува вакцинација и за девојчиња и за момчиња со наполнети 12 години, со две дози на растојание од шест месеци. Кај постари деца, според календарот за надоместувачка имунизација, може да се применува режим со три дози.
Ова е важна промена и за јавната перцепција. ХПВ вакцината долго време се комуницираше како заштита од рак на грлото на матката, што кај дел од родителите создаваше впечаток дека таа е „женска вакцина“. Новите податоци ја поместуваат рамката: станува збор за вакцина против вирус што може да предизвика рак и кај жените и кај мажите.
За Македонија, каде опфатот со ХПВ вакцинација останува чувствителна тема и често е предмет на дезинформации, овие податоци се дополнителен аргумент дека разговорот треба да се води како прашање на превенција од рак, а не како идеолошка или родова дебата. Вакцинацијата на момчињата значи и лична заштита и намалување на преносот на вирусот во популацијата.