Skip to content
Граѓаните на Исланд на 29 август ќе одлучуваат дали земјата треба повторно да ги отвори пристапните преговори со Европската Унија, повеќе од една деценија откако процесот беше прекинат. На референдумот нема да се гласа директно за членство, а евентуалниот договор со Брисел подоцна би морал да биде потврден на уште едно народно изјаснување.
Во пресрет на гласањето, претседателката на најголемата опозициска партија, Гудрун Хафстеинсдотир, им порача на европските политичари да не влијаат врз одлуката. Според неа, прашањето за независноста, суверенитетот и односот со ЕУ треба да го решат самите Исланѓани, без надворешни притисоци.
Хафстеинсдотир, која ја предводи централнодесничарската Партија на независноста, оценува дека членството во ЕУ нема автоматски да ги реши економските проблеми на земјата ниту ќе донесе поголема безбедност. Таа тврди дека Исланд веќе е заштитен преку НАТО и билатералниот одбранбен договор со САД.
Едно од најчувствителните прашања е рибарството, клучен дел од исландската економија и националниот идентитет. Противниците стравуваат дека членството би можело да ја ограничи самостојната контрола врз риболовните подрачја и да ги отвори исландските води за флоти од други земји.
Анкетите покажуваат тесна трка. Според едно истражување, 44,5 отсто од испитаниците го поддржуваат продолжувањето на преговорите, 39,4 отсто се против, а 14,6 отсто сè уште немаат донесено одлука. Истовремено, мнозинството и понатаму не го поддржува самото членство во Унијата.
Европската комесарка за проширување Марта Кос го поздрави референдумот и порача дека Унијата е подготвена доколку Исланд одлучи да го обнови процесот. Исланд веќе учествува на единствениот европски пазар преку Европската економска област и е дел од Шенген, но не членува во ЕУ.
Земјата поднесе барање за членство во 2009 година, по банкарскиот колапс, но преговорите беа суспендирани во 2013 година и формално прекинати во 2015 година. Новиот референдум беше забрзан поради геополитичката нестабилност, растечките животни трошоци и променетите безбедносни односи во Арктикот.
