Skip to content
Кина тестираше стратешка балистичка ракета лансирана од нуклеарна подморница во јужниот дел на Тихиот Океан, предизвикувајќи остри реакции од Австралија, Нов Зеланд и Јапонија.
Кинеското Министерство за одбрана соопшти дека морнарицата успешно лансирала стратешка ракета со тренажна боева глава, која паднала во однапред определена област во Пацификот. Пекинг го претстави тестот како дел од годишната програма за воена обука и тврди дека лансирањето било спроведено во согласност со меѓународното право.
Станува збор за редок јавно потврден тест од подморница, кој ја демонстрира способноста на кинеската морнарица да лансира ракета со голем дострел од отворено море.
За разлика од првичните информации дека лансирањето било целосно ненајавено, дел од засегнатите држави добиле претходно известување. Австралиската министерка за надворешни работи Пени Вонг потврди дека Канбера била информирана, но оцени дека известувањето било недоволно и дека Пекинг не дал јасни информации за целта и времето на тестот.
Нов Зеланд, исто така, соопшти дека известувањето пристигнало само неколку часа пред лансирањето. Министерот за надворешни работи Винстон Питерс оцени дека ваквите активности создаваат немир меѓу државите во Јужниот Пацифик и побара поголема транспарентност за кинеските воени операции.
Јапонските власти биле известени за можноста делови од ракетата да паднат во поширокиот регион. Токио соопшти дека проектилот завршил надвор од јапонската ексклузивна економска зона, но изрази загриженост поради растечките кинески ракетни и нуклеарни капацитети.
Особено чувствително прашање е тоа што тестот бил извршен во Јужниот Пацифик, област опфатена со Договорот од Раротонга за зона без нуклеарно оружје. Австралија и Нов Зеланд оценуваат дека лансирањето, иако било изведено со тренажна боева глава, е спротивно на политичкиот дух на регионалните заложби за намалување на нуклеарните ризици.
Кина го отфрли ваквото толкување и нагласи дека ракетата не носела нуклеарна боева глава. Пекинг ги повика регионалните држави да не го претставуваат тестот како закана и да не реагираат прекумерно.
Лансирањето се случи во период на засилено безбедносно поврзување меѓу Австралија и островските држави во Пацификот. Само неколку часа претходно, Австралија и Фиџи потпишаа нов одбранбен договор што предвидува меѓусебна помош доколку една од државите биде нападната.
Австралија во последниот период склучува слични договори и со други пацифички држави, додека Кина го зголемува дипломатското, економското и безбедносното присуство во регионот.
Нема официјална потврда дека терминот на кинескиот ракетен тест бил директно поврзан со договорот меѓу Австралија и Фиџи. Австралиски и регионални аналитичари, сепак, го оценуваат временското совпаѓање како силна демонстрација на кинеската воена моќ во простор што традиционално бил под безбедносно влијание на Австралија, Нов Зеланд и Соединетите Американски Држави.
Тестот се совпадна и со почетокот на заедничките поморски вежби на Кина и Русија во близина на кинескиот брег. Во нив учествуваат воени бродови и подморници, а дел од пловилата потоа треба да продолжат со заеднички патроли во Тихиот Океан.
Кина претходно во септември 2024 година тестираше интерконтинентална балистичка ракета во Пацификот, што беше прв таков јавно објавен тест по повеќе децении. Новото лансирање е извршено од подморница, клучен дел од нуклеарното одвраќање бидејќи овозможува ракетите да бидат испалени од мобилна и потешко открилива платформа.
