Мобилниот не смее да биде дадилка: предупредување за родителите на бебиња под две години

Мобилниот не смее да биде дадилка за бебиња под две години, предупредува нов голем систематски преглед според кој најмалите деца не треба намерно и редовно да користат телефон, таблет, телевизор или друг екран. Првите две години од животот се период во кој детето најмногу учи преку глас, допир, поглед, движење, игра и жива интеракција со родителите, а не преку дигитална содржина.

Според студијата, насловена „Impacts of Screen Time, Media and Technology Use on Under 2s during the first 1001 Critical Days: A Systematic Review“, редовната употреба на екрани кај деца под две години е поврзана со ограничени придобивки и можни ризици за развојот, здравјето и квалитетот на животот. Авторите препорачуваат децата во оваа возраст да немаат намерно и редовно време пред екран.

Најголемиот проблем не е само во тоа што бебето гледа во екран, туку во тоа што екранот го заменува она што во тој период е најважно: разговорот со родителите, играта, истражувањето на просторот, контактот со други луѓе и движењето. Кога мобилниот станува начин детето да се смири, да јаде, да заспие или да не плаче, тој полека ја презема улогата што треба да ја има живата човечка интеракција.

Истражувачите предупредуваат дека изложеноста на екрани во првите две години може да биде поврзана со помалку можности за поврзување со родителите, ограничен јазичен развој, пренадразнетост, проблеми со спиењето, можни последици врз видот, поголем ризик од дебелина и навика уредот да се користи како средство за емоционално смирување.

Ова предупредување не значи дека родителите треба да бидат обвинети. Напротив, авторите нагласуваат дека современиот живот ги турка семејствата кон екрани: работа, обврски, замор, недостиг на поддршка и постојана достапност на дигитални уреди. Затоа проблемот не е само семеен, туку и општествен.

American Academy of Pediatrics и World Health Organization веќе препорачуваат најмалите деца да избегнуваат екранско време, освен во ограничени ситуации како видеоповици со блиски лица. Но, новиот преглед оди чекор понатаму и бара преиспитување на сите пораки што создаваат впечаток дека постои „безбедна“ дигитална содржина за бебиња.

Посебна одговорност се бара и од технолошките компании и платформите што промовираат содржини како погодни за најмала возраст. Ако доказите укажуваат дека бебињата имаат малку корист, а можни ризици од редовна изложеност, тогаш мобилниот телефон не смее да се продава како тивка замена за родител, играчка или воспитувач.

Пораката за родителите е едноставна: во првите две години најдобрата „содржина“ за детето е лицето на човекот што го чува. Бебињата не растат од видеа, туку од гласови, погледи, допири, песни, движење, игра и присуство. Затоа мобилниот не смее да биде дадилка — особено не во периодот кога мозокот на детето најбрзо се развива.